Amerikan Adalet Bakanlığı, 4 milyar dolarlık OneCoin kripto para sahtekârlığının mağdurlarının, ele geçirilen 40 milyon dolarlık bir fondan tazminat talep edebileceğini açıkladı. Bu açıklama, küresel çapta yüz binlerce kişinin mağdur olduğu olayın ardından mağdurlar için yeni bir umut kapısı olarak görülüyor.
4 milyar dolarlık dev dolandırıcılık
OneCoin, 2014 ve 2019 yılları arasında Ruja Ignatova ve Karl Sebastian Greenwood tarafından kurulan ve yönetilen bir kripto para yatırımı olarak sunulmuştu. Merkezi Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da bulunan OneCoin Ltd., dünya genelinde çok seviyeli pazarlama ağı sayesinde 3,4 milyon yatırımcıya ulaşmayı başardı.
Şirket, kendi adını taşıyan ve görünüşte yatırım aracı olarak lanse edilen bir kripto para sattığını iddia etti. Ancak Adalet Bakanlığı yürüttüğü geniş çaplı soruşturmada, OneCoin’in gerçekte herhangi bir blockchain üzerinde var olmayan, aslında piyasada işlem görmeyen sahte bir varlık olduğunu ortaya koydu.
OneCoin’in global tanıtımı, ağına yeni yatırımcılar çekmek üzere çalışan bir dizi “tanıtıcı” üzerinden yürütüldü. Bu kişiler aracılığıyla toplanan yatırımlar karşılığında sözde kripto para tokenları dağıtıldı, fakat ortada gerçek bir kripto para altyapısı bulunmadı.
Çöküş ve cezai süreç
Adalet Bakanlığı, OneCoin’i “tarihin en büyük küresel dolandırıcılık şemalarından biri” olarak nitelendirdi. 2017 yılına gelindiğinde, Ignatova ve ekibinin yazılımlar yardımıyla yeni sahte coinler üretip, OneCoin’in görünürdeki değerini manipüle ettiği tespit edildi ve sistem çöktü.
Kuruculardan Karl Sebastian Greenwood, 2022 yılında Amerika’da elektronik dolandırıcılık ve kara para aklama suçlarını kabul etti. Greenwood’un kendi yatırımcılarını küçük düşüren ifadeler kullandığı da kaydedildi. Diğer kurucu Ruja Ignatova ise hâlen yakalanamadı; Haziran 2024’te onun yakalanmasına yardımcı olacak bilgiler karşılığında Adalet Bakanlığı yeni bir 5 milyon dolarlık ödül açıkladı.
“OneCoin’in kurucuları, dünyadaki mağdurların 4 milyar dolarından fazlasını sahte bir kripto paranın ardına saklanarak kaybettirdi.” ifadesine yer veren New York Güney Bölgesi Başsavcısı Jay Clayton, elde edilen suç gelirlerinin mağdurlara iade edilmesine öncelik verileceğini belirtti.
Kripto dünyasında domino etkisi
OneCoin’deki büyük çaplı kayıplar sonrası, kripto varlıklara duyulan güven küresel ölçekte sarsıldı. Özellikle, yatırımcıların yeni süreçte fonlarına nasıl ulaşacakları ve zararlarının ne kadarını geri alabilecekleri merak konusu olmaya devam ediyor.
OneCoin mağdurlarının tazminat başvurusu, kripto para sektöründe yaşanan benzer iflas süreçlerine de örnek teşkil ediyor. Yakın dönemde, büyük kripto borsası FTX’in iflası sonrasında kullanıcılar için ilk etapta 6 milyar dolar, ardından 2,2 milyar dolar daha olmak üzere toplam 8,2 milyar dolarlık geri ödeme duyurulmuştu.
Uzmanlara göre, OneCoin ve FTX gibi örneklerin kriptoda regülasyon ihtiyacını artırdığı, sektörde yatırımcı korumasının ve şeffaflığın güçlenmesine yol açabileceği belirtiliyor.
