Türkiye kripto para borsaları için son birkaç yılda önemli adımlar attı ve yasal çerçeveler oluşturuldu. Henüz vergilendirme için yeni bir adım görmesek de Türkiye merkezli borsaları kullanan yatırımcılar için ek kurallar devreye alınıyor. Borsaların yeni yükümlülükleri için yeni uyum rehberi yayınlandı.
Kripto Para Kuralları Güncellendi
25 Aralık 2024 tarihinde resmi gazetede duyurulan yönetmelik değişikliği ile kripto para borsaları finansal kuruluş olarak kabul edilmişti. Bu da tıpkı bankalar gibi Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere uyum zorunluluğunu beraberinde getirdi.
Global borsalar da FATF kuralları kapsamında müşterilerinden kayıt sırasında KYC doğrulamaları talep ediyor. Bazı borsalarda sadece evrak gönderilmesi yeterli görülürken bir kısmı yüz tarama, kimlik ile video gibi yöntemler kullanıyor. Masak Türkiye merkezli kripto para borsaları için şartları netleştirdi.
Güncellenen tebliğde müşterinin tanınması ve kimlik tespit süreçlerinin yanında kamusal nüfuz sahibi kişilerle iş ilişkilerinde alınması gereken tedbirler dahil birçok genişletilmiş kuraldan bahsediliyor.
Görüntülü Görüşme Şartı
Kimlik tespiti son yayınlanan tebliğin en önemli başlıklarından biri. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kullanıcılar için banka standartlarında kimlik tespiti yapması zorunlu hale geliyor. Görüntülü görüşme ile müşterilerinin sisteme girdiği kimlik bilgilerinin ve kullanıcının aynı kişi olduğunun teyidi artık şart.
“İlgilinin adı, soyadı, doğum tarihi, uyruğu, kimlik belgesinin türü ve numarası, adresi ve imza örneği, iş ve mesleğine ilişkin bilgiler, varsa telefon numarası, faks numarası, elektronik posta adresi ile Türk vatandaşları için bu bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için ise doğum yeri bilgisi alınır.” – Masak
Ad, soyad, doğum tarihi, T.C. kimlik numarası (Türk vatandaşları için) ve kimlik belgesinin türü ve numarasına ilişkin bilgilerin doğruluğunun teyidi kripto para borsalarının sorumluluğunda.
“6362 sayılı Kanunun 35/C maddesi ile, kripto varlık hizmet sağlayıcıların müşterileriyle yapacakları sözleşmelerin yazılı şekilde olabileceği gibi uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla da kurulabileceği hüküm altına almıştır.”
Uygulanacak yöntem, yüz yüze yapılan kimlik tespitinde alınması gereken bilgilerin tamamını içerecek ve bilgilerin teyidinde asgari seviyede risk ihtiva edecek şekilde tasarlanacak. Uzaktan kimlik tespitinde imza örneğinin alınması zorunlu olmayacak.
Ayrıca kullanıcıların verdiği bilgiler tebliğdeki uyarıya göre resmi veri tabanından doğrulanmak zorunda olacak. Yani hatalı bilgi verme, sürecin formaliteye dönüşmesinin de böylece önüne geçiliyor.
“Kimlik tespiti kapsamında alınan adres ile kimlik bilgilerinden ad, soyad, doğum tarihi ve T.C. kimlik numarası bilgileri İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü kimlik paylaşım sistemi veri tabanı vasıtasıyla doğrulanmalıdır.”
Tebliğdeki uyarılar o kadar detaylı ki deepfake teknolojilerine karşı alınacak önlemlerden bile bahsediliyor.
“Kişinin yüzü ile kimlik belgesinden yakın alan iletişimi kullanılarak alınabilmesi halinde temassız yongadaki fotoğrafın, alınamaması halinde kimlik belgesi üzerinde yer alan fotoğrafın biyometrik karşılaştırması yapılmalı ve sahte yüz teknolojisine dair riskleri önlemeye yönelik ilave tedbirler alınmalıdır. Kişiye elektronik haberleşme işletmecileri vasıtasıyla, yapılan kimlik tespiti işlemine özgü tek kullanımlık şifre gönderilmeli ve iletilen şifrenin sistemde onaylanması durumunda kişinin cep telefonu numarasının doğrulanması sağlanmalıdır.”
Borsalar yükümlülüklerini yerine getirmedikleri taktirde her seferinde idari para cezalarıyla karşı karşıya kalacak.
