Uluslararası Para Fonu’nun yayımladığı yeni rapora göre, Nijerya’da stabilcoin kullanımının ulaştığı ölçek dikkat çekici boyuta ulaştı. Kurum, dolara endeksli kripto varlıkların sınır ötesi ödemelerde sağladığı kolaylıkların yanı sıra, para politikası ve finansal denetim açısından yeni riskler doğurduğunu belirtti.
Raporda öne çıkan veriler
IMF araştırmacıları, stabilcoinlerin Nijerya için anlamlı bir sınır ötesi ödeme kanalı haline geldiğini kaydetti. Rapora göre ülke, Temmuz 2023 ile Haziran 2024 arasında 59 milyar dolar tutarında kripto varlık girişi aldı. Ayrıca Nijerya, 2019’dan bu yana Sahra Altı Afrika’daki stabilcoin girişlerinin %60’ını oluşturdu.
IMF raporunda, stabilcoin kullanımını bastırmaya yönelik girişimlerin ancak kısmen etkili olabileceği, bu nedenle yeniliğe alan tanırken riskleri yöneten pragmatik bir yaklaşım gerektiği vurgulandı.
Raporda, stabilcoin kullanımının finansal kapsayıcılığı destekleyebileceği ve sınır ötesi para transferlerini daha ucuz hale getirebileceği ifade edildi. Bu durumun geleneksel havale kanallarına alternatif oluşturduğu da belirtildi. Buna karşın IMF, parasal egemenlik ve finansal sistemin bütünlüğü konusunda kaygılarını yineledi.
| Başlık | Rapordaki değerlendirme |
|---|---|
| Fayda | Daha ucuz sınır ötesi ödeme ve finansal kapsayıcılık |
| Risk | Para politikasının zayıflaması ve denetim boşlukları |
| Bölgesel pay | 2019’dan bu yana Sahra Altı Afrika stabilcoin girişlerinin %60’ı |
| Dönemsel giriş | Temmuz 2023 ile Haziran 2024 arasında 59 milyar dolar |
Para politikası ve denetim endişeleri
IMF’ye göre dolara sabitlenmiş stabilcoinler, ekonomide dijital dolarizasyon etkisi yaratabilir. Raporda, bunun yerel para politikası araçlarının etkinliğini azaltabileceği uyarısı yapıldı. Geleneksel finansal izleme sistemlerinin stabilcoin işlemlerini yeterince takip edememesi de önemli bir zafiyet olarak öne çıktı.
Kurum, işlemlerdeki görece gizlilik nedeniyle yasa dışı finansman riskinin artabileceğini de belirtti. Bu nedenle yalnızca kullanımın önünü kesmeye odaklanan tedbirlerin yeterli olmayacağı, daha dengeli bir düzenleme çerçevesine ihtiyaç duyulacağı ifade edildi.
IMF’nin önerdiği yaklaşım
Raporda, dijital dolarizasyon baskısını sınırlamak için parasal istikrarın korunmasının öncelikli olduğu vurgulandı. IMF, Nijerya’da son dönemde atılan makroekonomik reform adımlarını ve daha sıkı para politikasını bu açıdan olumlu değerlendirdi.
Raporda, denetimin güçlendirilmesi, blokzincir analizlerinin naira ile stabilcoin dönüşümlerine ilişkin raporlamayla birleştirilmesi ve mevcut ödeme altyapısının geliştirilmesi önerildi.
Buna ek olarak, veri kalitesinin artırılması ve düzenleme dışı kanallara bağımlılığı azaltacak ödeme altyapısı yatırımları da tavsiyeler arasında yer aldı. IMF, böylece hem yeniliğin önü tamamen kapanmadan korunmuş olacak hem de finansal sistem üzerindeki baskı daha kontrollü yönetilebilecek görüşünü paylaştı.
Önceki uyarılarla uyumlu çizgi
IMF son yıllarda stabilcoinler konusunda benzer uyarıları birçok kez gündeme getirdi. Kurum, bu varlıkların merkez bankalarının kontrol alanını daraltabileceğini ve finansal kriz dönemlerinde kırılganlıkları büyütebileceğini savunuyor.
Geçen hafta da IMF, Nepal’de kripto varlık kullanımının yakından izlenmesi çağrısında bulunmuştu. Kurum, bu alanda özellikle sermaye kontrollerinin aşılması ve büyük ölçekli mevduat çıkışları riskine dikkat çekmişti.
