Goldman Sachs’ın yeni projeksiyonuna göre yapay zeka odaklı harcamalar, dot com döneminde görülen seviyelere yaklaşıyor. Kurum, büyük bulut ve altyapı sağlayıcılarının 2026 yılında faaliyetlerden elde ettikleri nakit akışının yaklaşık %98’ini sermaye harcamalarına yönlendirebileceğini öngördü.
Altyapı yatırımları tarihi seviyelere yaklaşıyor
Söz konusu tahmin, özellikle veri merkezi kapasitesi, hesaplama altyapısı, ağ ekipmanları ve yapay zeka donanımına ayrılan bütçelerin hızla büyüdüğünü gösteriyor. Goldman Sachs, mevcut eğilimin dot com zirvesi dönemindeki teknoloji, medya ve telekomünikasyon harcamalarına yaklaştığını aktardı.
Mini sözlük: Hiperskaler, çok büyük ölçekli bulut ve veri işleme altyapısı işleten teknoloji şirketlerini ifade eder. Sermaye harcaması ise şirketlerin veri merkezi, sunucu, çip ve ağ ekipmanı gibi uzun vadeli varlıklara yaptığı yatırımı anlatır.
Piyasa yorumlarını paylaşan Global Markets Investor da bu eğilimin giderek daha fazla dikkat çektiğini belirtti. Paylaşılan değerlendirmeye göre büyük teknoloji şirketleri, kendi ürettikleri nakdin neredeyse tamamını yeni altyapı kurulumlarına aktarabilir.
Goldman Sachs verilerine göre hiperskaler şirketler 2026’da faaliyet nakit akışlarının yaklaşık %98’ini sermaye harcamalarına ayırma yolunda ilerliyor; bu oran, dot com dönemindeki zirve seviyelere oldukça yakın bulunuyor.
Analize eşlik eden grafikte, sermaye harcamalarının faaliyetlerden sağlanan nakit akışına oranı izleniyor. Tarihsel veriler, telekom şirketlerinin 2000’li yılların başındaki altyapı genişleme döneminde %120’nin üzerine çıktığını gösterdi. Daha geniş teknoloji, medya ve telekomünikasyon sektöründe ise zirve yaklaşık %95 düzeyinde gerçekleşti.
| Dönem veya grup | Sermaye harcaması oranı |
|---|---|
| Hiperskaler ÅŸirketler 2015 ile 2018 | %30 ile %40 |
| Hiperskaler ÅŸirketler 2023 | %55 |
| Goldman Sachs tahmini 2025 | %68 |
| Goldman Sachs tahmini 2026 | %98 |
Hiperskaler şirketler uzun süre daha düşük seviyelerde harcama yapmıştı. 2015 ile 2018 arasında bu grubun faaliyet nakit akışına göre yatırım oranı yaklaşık %30 ile %40 aralığında kaldı. Ancak bulut hizmetlerine talebin artması ve yapay zeka geliştirme yarışının hızlanmasıyla bu oran 2023’te %55’e yükseldi. Goldman Sachs, 2025 için %68, 2026 için ise %98 tahmininde bulundu.
Getiri tartışması büyüyor
Mevcut yatırım döngüsünü büyük ölçüde yapay zeka işlem gücüne yönelik talep yönlendiriyor. Şirketler, gelişmiş modelleri desteklemek için veri merkezlerini büyütürken yüksek miktarda GPU ve ağ ekipmanı satın almayı sürdürüyor.
Goldman Sachs, büyük teknoloji şirketlerinin toplam sermaye harcamalarının 2027’de 920 milyar dolara yaklaşmasını bekliyor. Daha agresif senaryoda bu tutar 1,4 trilyon dolara kadar çıkabilir. Bu seviye, 2026 ortalama tahminlerine göre %89’a varan ek artış anlamına geliyor.
Büyüyen altyapı yatırımları sürerken, şirketler yapay zeka harcamalarının gelir artışıyla yeterince desteklenip desteklenmediğini daha yakından izliyor.
Buna karşılık, yapay zeka araçlarını kullanan bazı şirketler bu harcamaların yeterli finansal karşılık üretip üretmediğini değerlendiriyor. Sektörde altyapı maliyetleri yükselirken gelir artışının aynı hızda gelip gelmeyeceği temel soru başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Model geliştiricileri arasındaki fiyat rekabeti de uzun vadeli karlılık tartışmalarını artırıyor.
Veriler, hiperskaler şirketlerin tarihsel ortalamaların belirgin biçimde üzerine çıktığını ve %100 eşiğine yaklaştığını ortaya koyuyor. Bu tablo, faaliyetlerden yaratılan nakdin neredeyse tamamının hissedar ödemeleri veya diğer kurumsal kullanım alanları yerine büyüme projelerine yönlendirilebileceğine işaret ediyor.
