Ethereum Foundation bünyesindeki geliştiriciler, ağın veri tabanında hızlanan büyümeyi yavaşlatacak bir yöntem üzerinde çalışıyor. Araştırmacı Toni Wahrstatter, Ethereum’a UTXO modelinin bazı unsurlarının eklenmesini önerdi. Bu yaklaşım, yıllardır Cardano ağında kullanılan mimariye benzer bir çerçeve sunuyor.
Önerinin odağında veri yükünü azaltmak var
Ethereum’daki temel sorun, hesap tabanlı yapının her cüzdanın bakiye bilgisini aktif veri olarak sürekli saklamasıyla bağlantılı. Tek seferlik bir transfer yapılsa bile bu kayıtlar ağın belleğinde yer tutmayı sürdürüyor. Wahrstatter, EIP 8141 kapsamında geliştirdiği Frame Transactions önerisiyle, basit ödemelerin tek kullanımlık hale getirilmesini gündeme getirdi.
Bu yapıda işlem bilgisi, gerektiğinde blokzincirin geçmiş kayıtlarından doğrulanacak. Aktif bellekte ise yalnızca işlemin harcandığını gösteren tek bir bitin tutulması öngörülüyor. Wahrstatter’ın hesaplamasına göre bu yöntem, temel katman üzerindeki basit transferlerde gereksiz veri artışını %99,8 oranında azaltabilir.
Mini sözlük: UTXO, işlenmemiş işlem çıktısı anlamına gelen bir modeldir ve her harcama, önceki bir çıktının tüketilmesine dayanır. eUTXO ise bu yapının daha gelişmiş halidir; Cardano, akıllı sözleşme mantığını desteklemek için bu modeli genişleterek kullanır.
Wahrstatter’ın önerisi, basit ödemelerin tek kullanımlık hale getirilmesiyle temel katmandaki gereksiz veri büyümesini %99,8 oranında azaltmayı hedefliyor.
Öneri, Ethereum topluluğunda ilk değerlendirme aşamalarından biri olan Strawman tartışma sürecine girdi. Vitalik Buterin de bu başlığı izleyen isimler arasında yer alıyor. Ancak bu tür bir değişikliğin uygulanması, yalnızca teknik fayda hesabına değil, mevcut uygulamalarla uyuma da bağlı olacak.
Hoskinson’dan ikiyüzlülük eleştirisi geldi
Cardano’nun kurucusu Charles Hoskinson, gelişmeyi sert sözlerle karşıladı. Hoskinson, 2014 yılında Vitalik Buterin ile yaşadığı görüş ayrılıklarının ardından Ethereum’dan ayrılmıştı. Bu ayrılığın merkezinde ağın ticari yönü ve uzun vadeli mimarisi bulunuyordu.
Hoskinson, Ethereum ekosistemi içinde kendi katkılarının tanınmasına karşı dile getirilmeyen bir tabu bulunduğunu savunuyor.
Hoskinson açısından tartışmanın çıkış noktası teknik olduğu kadar sembolik bir anlam da taşıyor. Cardano, ölçeklenme sorununa çözüm üretmek amacıyla baştan itibaren değiştirilmiş Extended UTXO yani eUTXO modeli üzerine inşa edildi. Ethereum ise bugüne kadar bunun tam karşısında duran hesap tabanlı sistemle çalıştı.
Teknik benzerlik tartışması yeni riskler doğurabilir
UTXO modeli esasen Bitcoin ile özdeşleşmiş durumda. Ancak Bitcoin ağı, akıllı sözleşmeler açısından sınırlı bir yapıya sahip ve daha çok bir değer transfer sistemi olarak çalışıyor. Cardano ise aynı mantığı genişleterek daha karmaşık uygulamaları destekleyen bir altyapıya dönüştürdü.
Ethereum araştırmacılarının şimdi bellek yükünü azaltmak için bu modele yaklaşan unsurları değerlendirmesi, bazı çevrelerde başka ağlarda geliştirilen teknik çözümlerin dolaylı biçimde kabulü olarak görülüyor. Buna karşın iki farklı mimarinin bir araya getirilmesi kolay görünmüyor. Böyle bir hibrit yapı, halihazırda çalışan DeFi uygulamaları açısından uyumluluk riskleri yaratabilir.
Bu nedenle Ethereum’un önünde iki temel seçenek bulunuyor. Ağ ya veri tabanındaki büyümeyi mevcut haliyle taşımayı sürdürecek ya da hibrit bir çözüm üzerinde ilerleyerek mimarisinde daha köklü bir değişikliği değerlendirecek.
