ABD menkul kıymet takas ve saklama altyapısının merkezindeki DTCC, tokenize menkul kıymetlerle ilk canlı üretim işlemlerini gerçekleştirdi. Kurum, hisse senetleri, borsa yatırım fonları ve ABD Hazine tahvillerini kapsayan bu adımla, blokzincir tabanlı varlıkların Wall Street’in mevcut piyasa altyapısında nasıl kullanılabileceğini test etti.
Canlı ortamda yapılan ilk kapsamlı deneme
Çalışmaya JPMorgan Chase, Goldman Sachs, BlackRock ve Vanguard dahil olmak üzere iki düzineden fazla büyük finans kurumu ile teknoloji sağlayıcıları katıldı. İşlemler; teminat transferleri, repo, marjin hareketleri, menkul kıymet alım satımı ve varlık transferleri gibi farklı alanlara yayıldı.
DTCC, ABD finans sisteminde merkezi bir role sahip bulunuyor. Kurum, 114 trilyon doların üzerinde menkul kıymeti saklıyor ve hisse senedi, tahvil ile diğer sermaye piyasası araçlarında mülkiyet kayıtları ile takas süreçlerini yürütüyor.
Bu adım, tokenize varlıkların mevcut piyasa altyapısı içinde çalışmasının mümkün olduğunu doğruluyor; ancak bunun tek başına geniş çaplı talebin oluştuğunu göstermediğine dikkat çekiliyor.
Bu denemeyi önceki blokzincir pilotlarından ayıran nokta, işlemlerin test ortamında değil, DTCC’ye bağlı merkezi saklama kuruluşu DTC’de tutulan gerçek varlıklarla canlı üretim ortamında yapılması oldu. Amaç, tokenize varlıkların geleneksel piyasa düzeni içinde hareket ederken blokzincirin sağladığı operasyonel avantajlardan yararlanabileceğini göstermekti.
Dijital ikiz modeli öne çıktı
DTCC, yeni bir dijital varlık üretmek yerine mevcut menkul kıymetleri blokzincir üzerinde “dijital ikiz” yapısına dönüştürüyor. Bu modelde varlıkların hukuki mülkiyet hakkı, temettü hakları ve yönetişimle ilgili hakları korunuyor. Böylece kurumlar, sahiplik yapısını değiştirmeden geleneksel elektronik kayıtlarla blokzincir tabanlı temsil arasında dönüşüm yapabiliyor.
Bu yaklaşım, piyasadaki bazı tokenize hisse ürünlerinden ayrışıyor. Bazı kripto platformlarında sunulan yapılar, bir hissenin fiyatını izlese de yatırımcıya dayanak varlığın doğrudan hukuki haklarını vermeyebiliyor.
Mini sözlük: Repo, menkul kıymetlerin geri alım taahhüdüyle kısa vadeli el değiştirdiği finansman işlemidir. Marjin ise takas ve türev piyasalarda yükümlülüklerin yerine getirilmesini güvence altına almak için yatırılan teminatı ifade eder.
Kurumsal kullanım alanları test edildi
Gün içindeki işlemlerde JPMorgan, Invesco QQQ Trust ETF varlıklarını tokenize biçime dönüştürdü ve ardından tokenize teminatı CME Group nezdindeki merkezi karşı taraf marjin gerekliliklerini karşılamak için kullandı. DTCC ayrıca tokenize Hazine tahvili işlemleri, hisse işlemleri ve teminat rehinlerini de işledi. Dünyanın en büyük ETF’leri arasında yer alan SPDR S&P 500 ETF Trust da etkinlik sırasında tokenize edildi.
| Varlık veya işlem | Kullanım alanı |
|---|---|
| Tokenize hisse senetleri | Menkul kıymet işlemleri ve transferler |
| Tokenize ETF’ler | Teminat kullanımı ve dönüşüm işlemleri |
| Tokenize ABD Hazine tahvilleri | Teminat ve repo işlemleri |
Canton Strategic Holdings Üst Yöneticisi Mark Wendland, DTC gibi bir kurumun ABD finans piyasalarındaki rolü düşünüldüğünde, gerçek işlemlerle yürütülen bu pilotun öneminin küçümsenmemesi gerektiğini vurguluyor.
Ekim ayı için daha geniş lansman planlanıyor
Wall Street kurumları son dönemde tokenizasyonu finansal altyapıyı yenilemenin bir yolu olarak daha yakından inceliyor. BlackRock gibi varlık yöneticileri tokenize yatırım ürünleri sunarken, bankalar da blokzincir tabanlı ödeme ve takas ağlarını genişletiyor.
Destekleyenler, tokenizasyonun teminat hareketlerini hızlandırabileceğini, operasyonel sürtünmeyi azaltabileceğini ve karşı taraflar arasında varlık transferlerini daha verimli hale getirebileceğini savunuyor. Son denemede özellikle teminat hareketliliği ön plana çıktı.
DTCC, tokenizasyon hizmetini ekim ayında daha geniş katılımla devreye almayı planlıyor. Uygun görülen katılımcılar, belirli menkul kıymetleri üretim kullanımına yönelik olarak blokzincir tabanlı temsillere dönüştürmeye başlayabilecek.
