Uluslararası Ödemeler Bankası BIS, Project Agorá kapsamında gerçek para kullanılarak yürütülen tokenize toptan sınır ötesi ödeme testlerinde önemli bir aşamanın tamamlandığını açıkladı. Temmuz 2026’daki denemede 28 finans kurumu ve merkez bankası, tokenize merkez bankası rezervleri ile ticari banka mevduatlarını kullanarak 17 farklı işlem senaryosunda yaklaşık 800 bin İsviçre frangı uzlaştırdı.
Gerçek değerle yapılan testte 6 para birimi kullanıldı
Testlerde İsviçre frangı, euro, İngiliz sterlini, Japon yeni, Güney Kore wonu ve ABD doları üzerinden ödemeler gerçekleştirildi. Kurumsal ödemeler, bankalar arası transferler, grup içi işlemler, çift para birimli uzlaştırmalar ve ödeme karşılığı ödeme işlemleri dahil olmak üzere farklı kullanım alanları denendi. İşlemlerin ortalama 80 saniyede tamamlanması, tokenizasyonun uluslararası uzlaştırma süreçlerinde hız ve şeffaflık sağlayabileceğine işaret etti.
Katılımcılar arasında JPMorgan Chase, Citi, UBS, Deutsche Bank, BNP Paribas, Standard Chartered, MUFG, BNY, Lloyds Banking Group, Mizuho, NatWest, TD Bank ve CaixaBank yer aldı. Bank of England, Bank of France, Bank of Japan, Bank of Korea ve İsviçre Merkez Bankası da teste katılan kurumlar arasında bulundu. Blokzincir altyapısını Kaleido sağlarken, testi SIX yürüttü.
BIS, temmuzdaki denemenin bir simülasyonla sınırlı kalmadığını, gerçek değere sahip işlemlerle teknolojinin geçerliliğinin doğrulandığını ortaya koydu.
Project Agorá araştırmadan canlı deneme aşamasına geçti
Project Agorá, BIS ile Uluslararası Finans Enstitüsü IIF iş birliğiyle yürütülüyor. Çalışma, tokenizasyonun toptan sınır ötesi ödemelerde nasıl bir verimlilik sağlayabileceğini incelemeyi amaçlıyor. BIS, Mayıs 2026’da başlattığı kavram kanıtı sürecinde tokenize ticari banka mevduatlarının, tokenize merkez bankası rezervleriyle ortak bir platform üzerinde birleştirilebildiğini göstermişti.
Temmuzdaki deneme, bu yapının gerçek değer taşıyan işlemlerle çalışabildiğini ortaya koydu. Ayrıca sistemin ISO 20022 mesajlaşma standartlarıyla uyumlu biçimde işlediği görüldü. Bu kapsamda pacs.008, pacs.009 ve camt.053 gibi finansal mesaj formatları kullanıldı.
Mini sözlük: Ödeme karşılığı ödeme PvP, iki farklı para birimindeki transferin aynı anda tamamlanmasını sağlayan uzlaştırma yöntemidir. Atomik uzlaştırma ise işlemin tüm ayakları birlikte gerçekleşmezse transferin hiç tamamlanmaması prensibiyle çalışır.
Sınır ötesi ödemelerde verimlilik hedefleniyor
Sınır ötesi ödemeler bugün büyük ölçüde muhabir bankacılık ağlarına dayanıyor. Bu yapı, işlemlerin yavaş, maliyetli ve operasyonel olarak karmaşık hale gelmesine neden olabiliyor. Project Agorá kapsamında geliştirilen açık kaynaklı ve programlanabilir platform, atomik uzlaştırma yaklaşımını kullanarak her işlemin ya tamamen gerçekleşmesini ya da hiç tamamlanmamasını esas alıyor. Akıllı sözleşmelerin de uyum kontrolleri ve ödeme koşullarını otomatikleştirmek için değerlendirilebileceği belirtildi.
Project Agorá şu aşamada bir ödeme ağı değil, sınır ötesi ödemelerde tokenize paranın kullanımını araştıran bir çalışma olarak konumlanıyor.
BIS, bundan sonraki adımlarda gerçek değerle daha kapsamlı testler yapılmasının, özel sektör katılımının genişletilmesinin ve hukuki düzenleyici başlıkların değerlendirilmesinin planlandığını bildirdi. Süreç, düzenlenmiş dijital para altyapısının mevcut bankacılık sisteminin güvenliğini zedelemeden uluslararası ödemelerde verimlilik sağlayıp sağlayamayacağını ölçmeyi hedefliyor.
