Cardano, Dijkstra dönemine geçiş yolunda önemli bir eşiği daha geride bıraktı. Ağda van Rossem hard fork sürecini başlatan yönetişim önerisi ana ağa sunuldu. Gelişme, Cardano’nun teknik yol haritasında bir sonraki aşamaya yaklaşılması açısından dikkat çekti.
van Rossem sürecinde ana ağa geçildi
van Rossem, aynı dönem içindeki bir hard fork olarak tanımlanıyor ve yeni bazı özellikler getirirken Dijkstra adı verilen bir sonraki büyük dönem için de zemin hazırlıyor. Bu geçişin nihai aşamada Leios’u Cardano ana ağına taşıması bekleniyor. Cardano, akıllı sözleşme ve merkeziyetsiz uygulama altyapısına odaklanan bir blokzincir ağı olarak biliniyor.
Cardano ekosisteminde hard fork süreçleri genellikle tek bir ekip ya da tek bir kararın sonucu olarak görülmüyor. Ana ağa ulaşan her güncellemenin arkasında aylar süren testler, koordinasyon, denemeler, yönetişim görüşmeleri, altyapı yenilemeleri ve teknik değerlendirmeler bulunuyor. Bu nedenle van Rossem hard fork başlangıç adımının ana ağa taşınması önemli bir gelişme olarak öne çıktı.
van Rossem hard fork sürecini başlatan yönetişim adımının ana ağa sunulması, Cardano’nun Dijkstra dönemine ilerleyişinde yeni bir kilometre taşı olarak görülüyor.
Test ağlarında mayıs ve haziran boyunca ilerleme kaydedildi
Mayıs ve haziran 2026 boyunca Cardano ana ağındaki van Rossem ilerleyişi, Preview ve Preprod test ağları üzerinden sürdü. Süreç ağırlıklı olarak iki yönetişim adımından oluştu: Plutus Cost Model parametre güncellemesi ve hard fork başlangıç adımı.
Plutus Cost Model parametre güncellemesi, Preview test ağında devreye alındı. Bu ağ, 17 Nisan’daki parametre güncellemesinin ve mayıs başında Cardano-node-11.0.1 ile db-sync-13.7.0.5 sürümlerinin yayımlanmasının ardından 8 Mayıs’ta protokol sürüm 11’e geçti. Aynı parametre güncellemesi, 16 Mayıs’ta Preprod test ağında da yürürlüğe girdi.
Mini sözlük: Plutus Cost Model, Cardano’daki akıllı sözleşmelerin işlem maliyetini hesaplayan teknik çerçeveyi ifade eder. Bu modelde yapılan güncellemeler, ağdaki sözleşme işlemlerinin kaynak kullanımı ve ücret yapısını etkileyebilir.
Ana ağda takvim netleşmeye başladı
Preview ve Preprod ağlarında tamamlanan yükseltmelerin ardından Plutus Cost Model güncellemesi 26 Mayıs’ta ana ağa sunuldu. DReps ile Anayasa Komitesi üyeleri güncellemeyi 13 Haziran’da onayladı. Düzenlemenin 18 Haziran 2026 saat 21.45 UTC’de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Bunun ardından van Rossem hard fork başlangıcına ilişkin yönetişim adımı da Cardano ana ağına gönderildi. Olası onay tarihleri 23 Haziran, 28 Haziran, 3 Temmuz, 8 Temmuz, 13 Temmuz ve 18 Temmuz olarak paylaşıldı.
Hard fork’un yürürlüğe girebileceği tarihler arasında en erken 28 Haziran öne çıkıyor. Sürecin hızlı ilerlemesi halinde geçiş bu tarihte gerçekleşebilir. Değerlendirilen diğer tarihler ise 3 Temmuz, 8 Temmuz, 13 Temmuz, 18 Temmuz ve 23 Temmuz olarak sıralanıyor.
Öte yandan ana ağdaki van Rossem hard fork yönetişim adımının geçerlilik süresi 18 Temmuz’da sona erecek. Bu tarihe kadar gerekli onayın çıkıp çıkmayacağı, Cardano’nun Dijkstra dönemine geçiş takvimi açısından yakından izleniyor.
