Bitcoin son dönemde kurumsal yatırımcıların elinde dijital varlık piyasasının rezervi olarak sağlam bir yer edindi. Ancak, bu büyük kripto para ile ne yapılabileceği konusundaki tartışmalar hâlâ devam ediyor. Bu sorunun ortaya çıkışında, Bitcoin’in programlanabilirliği artırılırken değerini koruması gerektiği fikri yatıyor. Son günlerde bu alandaki girişimlerden biri olan ve merkeziyetsiz bir katman-1 blockchain ile Bitcoin yan zinciri olarak öne çıkan VerifiedX dikkat çekiyor.
Kuruluşun yaklaşımı ve vizyonu
VerifiedX, Bitcoin’e yönelik “maksimalist” yaklaşım ile Ethereum başta olmak üzere diğer akıllı sözleşme platformlarında gelişen merkeziyetsiz finans (DeFi) ekosistemi arasında bir köprü kurmayı amaçlıyor. VerifiedX Foundation bünyesinde strateji ve iş geliştirme bölümünü yöneten Jay Pollak, projenin amacının Bitcoin’in temel prensiplerini bozmadan üzerinde programlanabilir uygulamalar geliştirmeye imkan tanımak olduğunu belirtiyor. Kuruluş, sadece kendi teknik altyapısıyla değil, “reliever chain” adını verdikleri ve sektörde yaygınlaştırmaya çalıştıkları özel bir zincir modeliyle de mevcut ölçekleme çözümlerinden ayrışmayı hedefliyor.
Jay Pollak, “Bitcoin’e dokunmamak lazım. İnsanlar onu çevreleyen ve üzerinde kullanım imkanı sunan yapılar kurmalı” görüşünü dile getiriyor. Ayrıca, “Orijinal Bitcoin ekosisteminin dışına çıkmıyoruz, Bitcoin’i dönüştürmüyoruz” vurgusu da yapıyor.
Pollak’a göre, birçok DeFi projesinde karşılaşılan, Bitcoin’i temsil eden ‘wrapped’ token ve benzeri ürünler yerine VerifiedX kullanıcılarına doğrudan, kendi kontrolünde tutulabilen, “yerel” programlanabilir Bitcoin sunuluyor. Projede eşik imzaları ve taproot tabanlı adresler ile kullanıcılar varlıklarını aracıya bırakmadan yönetebiliyor.
Bitcoin’in DeFi ekosistemi ve karşılaştırmalar
Bugün Bitcoin’in piyasa değeri toplamın yaklaşık yüzde 60’ına ulaşmış durumda. Ancak DeFiLlama verilerine göre Bitcoin tabanlı DeFi projelerine kilitlenen toplam değer 5 milyar dolar civarında. Buna karşılık Ethereum tabanlı DeFi ekosisteminde bu rakam 44 milyar doları aşıyor. Bu fark, Bitcoin sahiplerinin daha fazla kullanım seçeneği veya getiri sunan güvenli platformlara ihtiyaç duyduğu yönündeki görüşleri güçlendiriyor.
Pollak, kurumsal yatırımcıların “sentetik DeFi” uygulamalarına sıcak bakmadığını, kendi kontrollerinde olan, aracısız çözümler istediklerini aktarırken, projenin bunu sağladığının altını çiziyor. Özellikle köprüler, saklayıcılar veya sentetik varlıklar üzerinden işleyen mevcut sistemler, potansiyel güvenlik riskleri taşıyor.
Rakipler, güvenlik ve gelecek beklentileri
VerifiedX, Rootstock gibi eski yan zincirlerin veya Babylon gibi son dönemde ortaya çıkan ve Bitcoin’in pasif varlıklarından yeni modellerle fayda elde etmek isteyen projelerin arasına katılıyor. Özellikle akıllı sözleşme altyapılarına Ethereum uyumluluğu getirmeye çalışan Rootstock dikkat çekiyor. Babylon ise yeniden staking ve güvenli paylaşımıyla, yeni kullanım modelleri sunan bir proje olarak tanımlanıyor.
Tüm bu gelişmelerin merkezinde, çoklu blok zincir altyapılarını hedef alan köprülerin ve protokol açıklarının yol açtığı büyük güvenlik sorunları bulunuyor. Pollak bu noktada, “Her köprü oluşturulduğunda bir zafiyet kapısı da açılmış oluyor” şeklinde görüş belirtiyor.
Bitcoin’in daha programlanabilir hale gelmesinin kullanıcılar tarafından benimsenip benimsenmeyeceği şimdilik belirsizliğini koruyor. Ancak VerifiedX ve benzeri projeler, temel değerini koruyarak Bitcoin etrafındaki ekosistemi büyütmenin peşinde.
