ABD, İran’la yaşanabilecek yeni bir askerî gerilime karşı Orta Doğu’daki güçlerini takviye etmeye hazırlanıyor. Washington’ın Avrupa’daki üslerden bölgeye F-16 ve F-35 savaş uçaklarının yanı sıra havada yakıt ikmali yapabilen tanker uçakları sevk etmeyi planladığı bildirildi.
CNN’in 20 Temmuz tarihli haberine göre konuşlandırma planı, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı değerlendirebileceği askerî seçenekleri artırmayı amaçlıyor. Trump’a geçen hafta Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda İran’a verilebilecek olası karşılıklar hakkında kapsamlı bir brifing sunulduğu belirtildi.
İngiltere’nin yeni Başbakanı Andy Burnham’ın ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesi, Orta Doğu’daki gerilimin Batılı ülkeler arasında üst düzey diplomasi trafiğini hızlandırdığını gösterdi. Öte yandan Kyodo’nun aktardığına göre Çin ve Rusya donanmalarının hafta sonu Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesinde ortak tatbikat gerçekleştirmesi, jeopolitik tansiyonun Asya-Pasifik bölgesinde de yükseldiğine işaret etti. Bu gelişmeler, küresel piyasalarda riskten kaçış eğilimini güçlendirebilecek Bitcoin ve Altın gibi varlıklarda yeni belirsizlikler olarak değerlendiriliyor.
İran’ın petrol ihracatı ve nükleer tesisi gündemde
ABD yönetiminin değerlendirdiği seçenekler arasında İran’ın ham petrol ihracatında kritik öneme sahip Harg Adası’nın ele geçirilmesi ve Parchin’deki bir nükleer tesise hava saldırısı düzenlenmesi bulunuyor.
Washington, askerî hazırlıklarını artırmasına rağmen diplomatik çözüm seçeneğini tamamen gündemden çıkarmış değil. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın müzakere masasına dönmesi için kapının hâlâ açık olduğunu söyledi.
Bununla birlikte İran’ın bölgede ABD askerî altyapısına baskı kurmak amacıyla Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’e yönelik saldırılarını artırdığı bildiriliyor. ABD Donanması Beşinci Filosu’na ev sahipliği yapan Bahreyn ile Camp Arifjan ve Ali Al Salem Hava Üssü gibi önemli ABD tesislerinin bulunduğu Kuveyt’in 8 Temmuz’dan bu yana neredeyse her gün saldırıya maruz kaldığı kaydedildi.
Ürdün’e yönelik hava saldırılarının da geçen haftadan itibaren yoğunlaştığı, saldırılarda iki ABD askerinin hayatını kaybettiği ve bir askerin kayıp olduğu belirtildi.
İran, saldırılarda ABD’ye ait tesis ve varlıkları hedef aldığını savunsa da sivil altyapının da zarar gördüğü aktarılıyor. Kuveyt’te bir deniz suyu arıtma tesisi ile uluslararası havalimanı, Bahreyn’de ise sivil havacılık operasyon sistemi vuruldu.
Hürmüz’de petrol geçişi 4 milyon varile geriledi
Bölgedeki gerilim, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri de büyütüyor. Petrol piyasası araştırmacısı Rory Johnston’ın paylaştığı verilere göre Hürmüz Boğazı’ndan taşınan petrol miktarı, 10 günlük hareketli ortalama bazında günlük yaklaşık 4 milyon varile kadar düştü.
Haziran sonunda günlük yaklaşık 15 milyon varil seviyesinde bulunan petrol geçişi, böylece mayıs sonundan bu yana en düşük düzeye geriledi. Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki düşüşün devam etmesi, arz kesintisi riskini artırabilir ve petrol fiyatları üzerinde yeni bir yükseliş baskısı oluşturabilir.
Piyasalar şimdi Washington’ın İran’a karşı yeni bir askerî adım atıp atmayacağına odaklandı. Olası bir genişleme, yalnızca bölgesel çatışmanın seyrini değil, küresel enerji fiyatlarını ve riskli varlıklardaki hareketleri de doğrudan etkileyebilir.
Bitcoin ve Altın
Bölgede askerî tansiyonun yükselmesi piyasalarda ilk etapta satış baskısını artırdı. Bitcoin ve altın fiyatlarında kısa süreli sınırlı geri çekilmeler görülürken, yatırımcıların olası bir çatışma genişlemesine karşı temkinli pozisyon aldığı değerlendiriliyor.
USDT
AAPL
