Bu yıl carry trade konusunda çok fazla korku gördük ve bu sefer artık Japonya’nın teşvik paketiyle iş tam anlamıyla ciddileşti. Shanaka Anslem Perera ve birçok ekonomist Kasım itibariyle yüzleşmek zorunda kaldığımız gerçeği hatırlatarak hem borsa hem kripto paralar hem de geniş çerçevede küresel likiditeyle ilgili büyük bir soruna dikkat çekiyor.
30 Yıllık Japonya Hikayesi
Pazar günü tam da kripto paralarda satışlar hızlanırken Japonya 110 milyar dolarlık teşvik önlemini açıkladı. Bunu ABD yapsaydı parasal genişleme, piyasalara can suyu vesaire diyerek yükselişin tetiklendiğini görürdük. Ancak bunu yapan Japonya olunca ülkenin tahvil faizleri %1,73’e sıçradığı için tam tersi sonuç doğurdu.
ABD ile Japonya arasındaki faiz farkı geride bıraktığımız 10 ayda %3,5’ten %2,4’e gerilerken carry trade hikayesi de bitiyordu. 30 yıllık Japonya hikayesi sıfır faizle borç alıp ABD hisse senetleri, kripto, küresel tahvil piyasaları, gayrimenkule bunu yatırmaktan ibaretti. Japonya %0 faiz verip ABD’de %4 faiz alabiliyor veya kriptoda sıfır maliyetle çok daha büyük kazançlar elde edebiliyordu.
16 Kasım Pazar günü açıklanan teşvikle bu sona erdirildi. Yıl boyu da zaten bunu sinyallerini görüyorduk. GSYİH’ye oranla %263 olan borç Japonya’ya her %1’lik artışla 26 milyar dolara mal oluyor.
Kripto Paralar ve Ekonomi
Japonya 3,2 trilyon dolarlık yabancı varlığa sahip. Bunun önemli kısmı ABD şirketlerinde, tahvillerinde, diğer ülke şirket ve tahvillerinde. Bir bölümü kripto paralarda ve bu para artık ana vatanına geri dönüyor. Sıfır ve sıfıra yakın faiz hikayesi biterken dünyanın en büyük alıcısı artık net satıcı haline geliyor.
Eğer sürekli ve büyük satışlar yapan biri varsa ve elindekini satması gerekiyorsa bunu bitirene kadar düşen fiyata rağmen satış yapmaya devam eder. Shanaka Anslem Perera şunları söylüyor;
“ABD hisse senedi katsayıları 21x’ten 16x’e düşüyor. Bu, resesyon nedeniyle değil, likidite çekilmesi nedeniyle oluyor. Yen’in güçlenmesi ihracatçıları mahvederken Nikkei %12 düşüyor. Gelişmekte olan piyasalar fonlarının %30’unu kaybediyor. Kredi spreadleri 100 baz puan artıyor.
Federal Rezerv’in 1 Aralık’ta niceliksel sıkılaştırmayı sona erdirmesi bir teslimiyettir. Japon sermayesinin ortadan kaybolduğunu görüyorlar. Hazine tahvillerini kendileri satın almak için para basacaklar. Mali hakimiyet burada. Japonya’nın dünyayı sübvanse eden 30 yıllık serbest para dönemi sona erdi. Dayanak ortadan kalktı. Likidite bolluğu için fiyatlandırılan her varlık, artık kıtlık için yeniden fiyatlandırılıyor.”
Uluslararası Ödemeler Bankası, 2025 yılının ikinci çeyreği itibariyle 764 milyar dolarlık doğrudan sınır ötesi yen kredisi bildiriyor. Türev araçlar, hedging pozisyonlar dahil edildiğinde toplam carry trade riski 1,2 trilyon doları aşıyor. 18-24 ay içinde 500-600 milyar dolarlık sermayenin Japonya’ya geri dönmesi bekleniyor. Ve tabi bunun domino etkisi sonuçları çarpanlı olacaktır.
Kripto para piyasasındaki likiditenin %20-25’inin yen akışına direkt veya dolaylı bağımlı olduğu tahmin edildiğinden borsadaki düşüşün kripto üzerindeki negatif etkileri dışında “direkt olarak kriptoda likidite sorunlarının” doğabileceği endişeleri belirginleşiyor. Yani Pazar günü itibariyle hızlanan satışların bir yönüyle sebebi bu ve orta vadede ABD kanalında hızlı genişleme ve kriptoya girişler olmazsa sonuçlar daha büyük olabilir.
1 Aralık 2025 tarihinde niceliksel sıkılaşmanın Fed tarafından sona erdirilmesi tam da bu sebeplerden Japonya için önlem olarak görülüyor. Fed yıllardır devam eden satışların ardından tekrar Hazine tahvili alıcısına dönüşerek buradaki etkileri sınırlamak için çalışmalı. Yani Powell istediği kadar kendini parçalasın, şahin duruş sergilemeye çalışsın değişen şartların Fed’i zorladığı duruş bu. Kripto paralar için bu durum Fed’in atacağı adımların büyüklüğüne bağlı olarak 2026 itibariyle yükseliştir.
