Solana Vakfı, ağ genelinde protokol karar alma sürecini daha resmi bir yapıya kavuşturmayı amaçlayan stake ağırlıklı yeni bir yönetişim mekanizması duyurdu. Bu sistemle doğrulayıcılar, ağın yönünü belirlemeye dönük teklifleri zincir üstüne taşıyabilecek. Teknik ayrıntıların hazırlanması ise mevcut geliştirme sürecinden ayrı yürütülecek.
Yeni çerçeve nasıl işleyecek
Yeni model, Solana Governance Proposals olarak adlandırılan ve kısaca SGP diye anılan teklif yapısını devreye alıyor. Bu tekliflerin amacı, çekirdek geliştirme ekiplerinin ağın hangi yönde ilerlemesi gerektiğine ilişkin açık bir topluluk görüşüne ihtiyaç duyduğu başlıklarda resmi bir oylama zemini oluşturmak. Böylece teknik şartname yazılmadan önce ağ katılımcılarının eğilimi kayıt altına alınabilecek.
Solana Vakfı, bu yapının mevcut Solana Improvement Documents sürecinin yerine geçmeyeceğini vurguluyor. SIMD olarak bilinen bu belgeler, protokolde yapılacak kapsamlı teknik değişiklikler için ana çerçeve olmayı sürdürüyor. SGP modeli ise teknik uygulamadan önce yön belirleyen bir uzlaşı aracı olarak konumlanıyor.
Solana Vakfı, SGP çerçevesinin özellikle ağ için uzun vadeli ekonomik sonuçlar doğurabilecek kararlar için tasarlandığını ve geliştirme süreci başlamadan önce doğrulayıcılar ile token devreden katılımcılar arasında net bir uzlaşı hedeflediğini ortaya koyuyor.
Oylama için %15 eşik aranacak
Bir SGP teklifinin oylama aşamasına geçebilmesi için aktif stakein en az %15’ini kontrol eden doğrulayıcıların desteğini alması gerekecek. Bu eşik, ağda yeterli karşılık bulmayan tekliflerin elenmesi için filtre görevi görecek. Aynı zamanda sınırlı destek gören konular nedeniyle oylama sürecinin gereksiz biçimde yoğunlaşmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Çerçeve kapsamında en az 100.000 adet devredilmiş SOL tutan doğrulayıcılar yönetişim teklifi başlatabilecek. Her teklif, bir markdown biçimindeki şartname belgesiyle birlikte zincir üstünde oluşturulan bir teklif hesabından oluşacak. Zincir üstü kayıt, ilgili belgeyi belirli bir depo commit hash bilgisiyle işaret edecek.
Mini sözlük: Commit hash, yazılım geliştirmede belirli bir kod veya belge sürümünü benzersiz şekilde tanımlayan kayıttır. Bu yapı, oylamaya sunulan metnin sonradan değiştirilmeden hangi sürüme dayandığını açık biçimde göstermeye yarar.
Eşik aşıldıktan sonra teklif stake ağırlıklı oylama sürecine girecek. Sayımda yalnızca belirleyici oylar dikkate alınacak, çekimser oylar hesaplamaya dahil edilmeyecek. Onay için belirlenen oylama süresi içinde üçte iki çoğunluk aranacak.
| Kriter | Şart |
|---|---|
| Oylamaya geçiş | Aktif stakein en az %15 desteği |
| Teklif başlatma yeterliliği | En az 100.000 devredilmiş SOL |
| Onay eşiği | Üçte iki çoğunluk |
Delegatörlere doğrudan müdahale hakkı
Yeni sistem, Solana’nın yönetişim yapısında daha belirgin bir rol dağılımı oluşturuyor. Protokolün genel yönüne ilişkin önemli başlıklarda gayriresmi koordinasyona duyulan ihtiyacın azalması bekleniyor. Buna karşılık teknik tasarım yetkisi, SIMD süreci üzerinden çekirdek geliştiricilerde kalmayı sürdürüyor.
Tokenlerini doğrulayıcılara devreden katılımcılar da artık her teklif özelinde doğrudan etki sahibi olacak. Bir delegatör, bağlı bulunduğu doğrulayıcının oy tercihine katılmazsa, ilgili teklifte bu oyu geçersiz kılabilecek. Bu hak, stake sahiplerine devrettikleri tokenlerin yönetişimde nasıl kullanılacağı konusunda daha fazla kontrol sağlıyor.
Yeni yapı, topluluk eğilimi ile teknik uygulama sürecini birbirinden ayırırken, delegatörlere doğrulayıcı oyunu teklif bazında geçersiz kılma imkanı tanıyor.
Bu adım, Solana’nın son dönemde altyapı ve güvenlik alanında attığı girişimlerin ardından geldi. Vakıf, nisan ayında Asymmetric Research ile birlikte STRIDE programını başlatarak güvenlik denetimleri ve olay yönetimi tarafını güçlendirmişti. SGP çerçevesi de bu tabloya yönetişim boyutunu ekliyor.
