Rusya’da kripto para piyasasına ilişkin yasal çerçeve 21 Temmuz’da kritik bir aşamaya girecek. Devlet Duması’nın, “Dijital Para ve Dijital Haklar” başlıklı yasa tasarısını ikinci ve üçüncü okumada ele alması bekleniyor. Resmi kayıtlarda 1194918 8 numarasıyla yer alan metin, kripto para alım satımı, yatırımcı erişimi ve yurt dışı işlemlerine ilişkin kuralları tek bir çatı altında topluyor.
Oylama takvimi ve tasarının kapsamı
Devlet Duması Finansal Piyasalar Komitesi Başkanı Anatoly Aksakov, iki son okumanın da 21 Temmuz’da yapılacağını açıkladı. Aksakov, Devlet Duması’nda finans piyasaları alanındaki çalışmaların önde gelen isimleri arasında yer alıyor. Tasarı ise oylama öncesinde halen değerlendirme sürecinde bulunuyor.
Anatoly Aksakov, 21 Temmuz’da ikinci ve üçüncü okumaların yapılacağını, düzenlemenin ülkede kripto paraların işleyişi için yasal koşullar oluşturmayı hedeflediğini söyledi.
Tasarı, lisanslı borsalar, aracı kurumlar ve diğer yetkili hizmet sağlayıcılar üzerinden yürütülecek işlemleri düzenliyor. Rusya Merkez Bankası’nın da lisanslı şirketleri denetlemesi öngörülüyor. Bu yapıyla birlikte işlemlerin lisanssız kanallardan düzenlenmiş platformlara kaydırılması amaçlanıyor.
Bireysel yatırımcıya sınır, şirketlere daha geniş alan
Metne göre nitelikli olmayan yatırımcılar yılda en fazla 300 bin ruble tutarında kripto para alabilecek. Bu sınır yaklaşık 3.800 dolara karşılık geliyor ve tek bir düzenlenmiş aracı üzerinden uygulanacak. Aynı yatırımcı grubu için yurt dışına yapılacak transferlerde de ayrı bir üst sınır öngörülüyor. Buna göre yıllık transfer limiti 100 bin ruble olacak.
Nitelikli yatırımcılar için daha yüksek eşikler belirleniyor. Bu gruptaki yatırımcılar yılda en fazla 3 milyon ruble değerinde kripto para satın alabilecek. Yurt dışı transfer limiti ise 1 milyon rubleye çıkacak. Tasarı, yatırım amaçlı işlemler ile sınır ötesi transferleri iki ayrı faaliyet olarak değerlendiriyor.
| Yatırımcı grubu | Yıllık kripto alım limiti | Yıllık yurt dışı transfer limiti |
|---|---|---|
| Nitelikli olmayan yatırımcı | 300 bin ruble | 100 bin ruble |
| Nitelikli yatırımcı | 3 milyon ruble | 1 milyon ruble |
Sınır ötesi ticarette kripto para kullanımı öne çıkıyor
Tasarıda dış ticaret işlemleri için daha esnek bir yaklaşım dikkat çekiyor. Şirketlerin, yasal düzenlemeler çerçevesinde sınır ötesi ticaret ve ödeme işlemlerinde dijital varlıkları kullanmasına açık biçimde izin veriliyor. Bu nedenle ihracatçı ve ithalatçı şirketlerin, bireysel yatırımcılara kıyasla daha geniş hareket alanına sahip olması bekleniyor.
Rusya daha önce deneysel bir model kapsamında uluslararası ödemelerde kripto para kullanımına izin vermişti. Seçilmiş bazı şirketler dış ticaret operasyonlarında dijital varlık kullanabiliyor. Yetkililer, kalıcı bir düzenleme yürürlüğe girmeden önce bu modeli test etmeyi sürdürüyor.
Tasarı, şirket faaliyetleri ile bireysel yatırımı birbirinden ayırıyor ve dış ticaret katılımcılarına daha sınırlı kısıtlamalar getiriyor.
Yürürlük tarihi ve son değişiklikler
Yasa tasarısı nisanda ilk okumadan geçmişti. Süreç içinde metinde bazı değişiklikler yapıldı ve temmuz ayında cüzdan adreslerinin açıklanmasına ilişkin hüküm tasarıdan çıkarıldı. Böylece düzenleme, yatırım sınırları, lisans koşulları ve ödeme kullanımını daha sade bir çerçevede toplamış oldu.
Düzenlemenin ana hükümlerinin 1 Eylül 2026’da yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Ancak bu tarihin kesinleşmesi için onay sürecinin tamamlanması gerekiyor. Devlet Duması’ndaki oylamanın olumlu sonuçlanması tek başına yasanın hemen yürürlüğe gireceği anlamına gelmiyor.
Rusya Maliye Bakanlığı’nın şubatta paylaşılan tahminlerine göre ülke içindeki günlük kripto para işlem hacmi yaklaşık 50 milyar rubleye ulaştı. Bu tutar yaklaşık 640 milyon dolara denk geliyor. Yetkililer, işlemlerin büyük bölümünün kayıt dışı kanallarda gerçekleştiğini değerlendiriyor.
