2022 sonu itibariyle yapay zeka alanındaki patlama teknoloji şirketlerinin hızla büyümesine yardımcı oldu. Nvidia dünyanın ilk 5 trilyon dolar değere sahip halka açık şirketi oldu ve bu daha yakın zamanda yaşanmış tarihi bir andı. Ancak coşkunun olduğu yerde balon da olur ve zirveye ulaşıldıktan sonra balon söner. Kripto paraların yükselemeyişinin bir sebebi de bu.
Yapay Zeka Şirketlerinin Karsızlığı
Son 3 haftadır yapay zeka şirketlerinin değerlemelerinin şişirildiğine dair tartışmaların katlanarak arttığını görüyoruz. Diğer yandan büyük teknoloji şirketleri halen karlı durumdayken bunun sürdürülebilirliği soru işareti oluşturuyor.
Yapay zeka bağlantılı Nvidia, Alphabet, Amazon ve Microsoft son kazanç raporlarında iyi kazançlar bildirdi. Gelen paralarsa yeni veri merkezleri için harcanıyor. Bu hem Trump’ın dayatması hem de AI altyapısı için zorunluluk.
Hali hazırda ABD’nin yapay zeka beynini OpenAI ve Anthropic oluşturuyor. ChatGPT ve Claude dünya genelinde yaygın biçimde kullanılsa da kazançları oldukça zayıf. Halka açık şirketler AI kaynaklı hizmet satışlarından dolayı iyi kazanç raporları açıklıyorlar ve OpenAI ile Anthropic elde ettikleri nakdi altyapı harcamalarına yönlendiriyor.
- AI şirketleri büyük teknoloji şirketlerinden yatırım alıyor ve ürün satıyor.
- Büyük teknoloji şirketleri AI şirketlerine çift ve bulut hizmetleri satıyor.
Bu döngü trilyon dolarlık devlerin büyümeye devam edebilmesi için sürmeli. Ancak iki sorun var. İlki yapay zeka şirketlerinin muazzam ar-ge ve bilişim giderlerini karşılamak için başarılı ürünler ortaya koyması gerek. İkincisi devasa giderlerin karşılanabilmesi için devasa yatırım almaları gerekiyor. OpenAI’ın kayıpları tek başına 160 milyar doların üzerinde.
Üstelik yapay zeka robotları halen kritik hatalar içeriyor. Mantık hataları ve halüsinasyon görmeleri daha fazla yatırım için de herkesi düşündürüyor. Ortada bir ürün var ancak bu ürün tamamen düzgün çalışmıyor. Kendi kelimelerini üreten kendi doğrularını türeten ve son sürümlerde bile saçmalamaya devam edebilen bir ürün için çözülmesi gerekilen bu temel sorunlar geleceğe dair endişeleri besliyor.
En iyi senaryoda OpenAI 2030 yılında kazançlı hale gelecek. Anthropic ise 2028 yılını hedefliyor.
Microsoft’un bu yılın ilk üç ayında OpenAI kaynaklı zarardan payına düşen 12 milyar dolardan fazla. Yüksek mühendis maaşları ve bulut hizmetlerinden Nvidia çiplerine kadar çok fazla şeye harcanan çok fazla para zarardaki bir şirketinin o kadar uzun süre ayakta kalamayabileceğini gösteriyor. OpenAI’nin maliyetlerini karşılayacak geliri yok ve sürekli artıyor. En erken 2030 yılında gelir ve gider dengesi nihayet dengelenecek ancak bu varsayım bile iyimser.
Kripto Paralara Etkisi
Sam Altman ve OpenAI finans direktörü geçtiğimiz haftalarda devletin kredi garantileri vermesi gerektiğini söyledi. Özellikle veri merkezi yatırımları için doğrudan devlet garantisi veya kurtarma mekanizması istendiği yani şirketin zor durumda olduğu algısına karşı Sam Altman “stratejik altyapı için devlet bu yükün altına girebilir. Ulusal stratejik önem taşıyan bu konuda devlet kamu özel ortaklığında destek verebilir” dedi.
Şimdi bu şartlar altında OpenAI’ın zararlarının trilyon dolarlık devleri büyük ölçüde etkileyeceği açık. Şirketin 2030 hedefinin tahammül edilebilirliği şüpheli ve devlet desteği için olumlu bir adım atılmamışken YAPAY ZEKA BALONU PATLADI manşetlerini görmemiz şaşırtıcı değil.
Elbette bu durum kripto paraları da içine alan risk piyasalarını olumsuz etkiliyor çünkü kripto paralar da bu kategoride ele alınıyor. Olası resesyon, faiz indirimlerinin gecikmesi, risk iştahının birkaç yıl daha AI inşasını besleyecek kadar güçlü kalmama ihtimali yatırımcıların daha az riskli varlıklara şimdiden yönelmesine sebep oluyor.
Eğer bu eğilim şiddetlenirse hem borsa hem kripto paralarda daha sert düşüşler görülebilir. Belki de bu süreçte OpenAI’ın daha sağlıklı ürünler ortaya koyup gelirini artıracak bu inşa sürecini daha sürdürülebilir hale getirecek bazı adımlar attığını görürüz.
