Morpho Blue ekibinin hazırladığı Morpho Midnight teknik dokümanı, zincir üstü kredi piyasaları için sabit faizli ve vadeli yeni bir borç verme modelini ortaya koydu. Protokol, değişken faizli havuz yapıları yerine, borç verenler ile borç alanların faiz oranı ve vade tarihini işlemin başında belirlediği bir sistemi temel alıyor. Yaklaşık 25 milyar dolarlık zincir üstü kredi hacminin bulunduğu bir dönemde, bu yaklaşımın daha öngörülebilir finansman maliyeti arayan kurumsal katılımcılara hitap ettiği belirtildi.
Sabit faiz ve ortak vade havuzu modeli
Morpho Midnight, vade sonunda belirli bir ödeme hakkı sağlayan alınıp satılabilir birimler üzerinden çalışıyor. Bu yapı, sabit getirili araçlara benzer biçimde tasarlandı. Örneğin bir borç verenin bugün 0,95 dolar ödeyip altı ay sonra 1 dolar tahsil etmesi halinde, giriş fiyatı ile vade sonu ödeme arasındaki fark sabit faiz oranını oluşturuyor.
Protokolde aynı bitiş tarihini paylaşan tüm piyasalar tek bir likidite havuzunda birleştiriliyor. Böylece likiditenin çok sayıda ayrı ve izole kredi sözleşmesine dağılması önlenmek isteniyor. Morpho, Ethereum ekosistemindeki önde gelen kredi protokollerinden biri olarak biliniyor; Morpho Blue ise kullanıcıların farklı teminat ve risk ayarlarıyla izole kredi piyasaları kurmasına imkan tanıyor.
Analist Stacy Muur, sistemin likiditeyi çok sayıda ayrı krediye bölmek yerine tek yerde topladığını ve önceki sabit faizli DeFi denemelerinde görülen yapısal bir sorunu hedef aldığını aktardı.
Mini sözlük: Sabit getirili araç, vade sonunda önceden bilinen bir ödeme yapısına sahip finansal enstrümanları ifade eder. Baz puan ise faiz ve ücret değişimlerini göstermek için kullanılır; 50 baz puan, %0,50 anlamına gelir.
Sermaye kullanımı ve işlem akışı
Borç alanlar ile borç verenler klasik bir emir defteri üzerinden eşleşmiyor. Borç verenler, sermayelerini anında zincir üstünde kilitlemeden kriptografik olarak imzalanmış teklifleri yayımlıyor. Borç alanlar bu tekliflere uygulama arayüzleri veya yönlendirme sistemleri üzerinden ulaşıyor, ardından uzlaşma işlemi protokol üzerinde tamamlanıyor.
Bu tasarım sayesinde borç verenin sermayesi işlem gerçekleşene kadar atıl kalmıyor. Aynı fonlar hem Morpho Blue üzerinde değerlendirilebiliyor hem de Morpho Midnight üzerinde sabit faizli teklifleri destekleyebiliyor. Bir teklif kabul edildiğinde sermaye hareketi ve uzlaşma tek işlemde tamamlanıyor.
Teknik dokümana göre borç veren sermayesi, Morpho Blue üzerinde çalışmayı sürdürürken aynı anda Midnight tarafında sabit faizli tekliflerin arkasında kullanılabiliyor.
Tasfiye kuralları ve ücret sınırları
Morpho Midnight, sermaye verimliliğini artırmak için tek bir sermaye havuzunun aynı anda birden fazla piyasadaki teklifleri desteklemesine izin veriyor. Örneğin 10 milyon dolarlık sermayeye sahip bir piyasa yapıcı, her piyasa için ayrı fon ayırmadan onlarca piyasada fiyat verebiliyor. Buna karşın toplam risk, elde tutulan gerçek bakiye ile sınırlı kalıyor.
Tasfiye mekanizmasında da daha hassas bir yapı öngörülüyor. Teminat oranındaki sınırlı bir bozulma, pozisyonun tamamının kapatılması yerine kısmi geri ödeme sürecini tetikliyor. Geri ödenmeyen borç oluşursa bunun havuza zaman içinde yayılması yerine doğrudan tanındığı ifade ediliyor. Geri ödeme süresini kaçıran borçlular için ise cezalar başlamadan önce 15 dakikalık bir geçiş süresi bulunuyor.
Ücret tarafında, uzlaşma komisyonu yıllık en fazla 50 baz puan, borç veren ücreti ise yıllık en fazla %1 ile sınırlandı. Teknik dokümana göre bu limitler protokol seviyesinde sabitlendiği için yönetişim kararıyla veya başka bir mekanizmayla artırılamıyor.
Kurumsal piyasalara dönük yaklaşım
Morpho’nun genel yaklaşımı, zincir üstü kredi piyasalarının zamanla geleneksel sabit getirili piyasalara daha çok benzeyeceği yönünde şekilleniyor. Metinde, değişken faizli havuzların DeFi’nin ilk dönemlerinde işlev gördüğü ancak piyasa büyüdükçe daha yapılandırılmış araçlara ihtiyaç duyulduğu görüşü öne çıktı. Morpho Midnight da bu ihtiyaca doğrudan yanıt vermeyi amaçlayan bir model olarak sunuldu.
