İran’ın ekonomi bakanlığı, uluslararası taşımacılığın merkezi noktalarından biri olan Hormuz Boğazı’nda deniz sigortası işlemlerinin bitcoin ile ödenmesini sağlayacak bir sistem üzerinde çalışıyor. Devlete yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre, bu yeni plan çerçevesinde deniz yoluyla taşınan kargolar için sigorta poliçeleri, mali sorumluluk sertifikaları ve ödemeler doğrudan kripto para aracılığıyla yapılabilecek.
Hormuz Safe platformunun detayları
Projede “Hormuz Safe” adlı yeni bir platformdan bahsediliyor. Bu platform, Basra Körfezi, Hormuz Boğazı ve çevre sulardan geçen deniz taşımacılığı kargolarına özel sigorta teminatı sağlayacak şekilde tasarlandı. Fars Haber Ajansı’na göre poliçeler, ödeme onayı alındığında hızla devreye girecek, kriptografik olarak doğrulanacak ve kargo sahibine dijital bir makbuz teslim edilecek. Ancak platformun internet sitesinde yalnızca bir açılış sayfası görüntüleniyor; poliçe koşulları, sigorta yapan şirketler, istisnalar ve hasar süreçlerine dair ayrıntılar henüz paylaşılmış değil.
Yayımlanan bilgiler ışığında, Hormuz Safe platformunun faaliyete geçip geçmediği ya da bugüne kadar hangi kargo sahiplerinin bu sistemi kullandığı henüz doğrulanabilmiş değil. CoinDesk tarafından yapılan incelemede, uygulamanın gerçekten aktif olup olmadığı konusunda da kesin bir bilgiye ulaşılamadı.
Ekonomik ve jeopolitik hedefler ön planda
Fars Haber Ajansı, söz konusu modelin İran’a 10 milyar doların üzerinde gelir sağlayabileceğini belirtiyor. Ancak bu miktarın nasıl hesaplandığı açıklanmadı ve bu tahminin arkasındaki yöntem net değil.
Proje, İran’ın bölgedeki jeopolitik avantajını doğrudan geçiş ücreti talep etmek yerine, gemiler için sigorta ve mali sorumluluk belgesi üzerinden gelir getiren bir yapı olarak kullanmasını amaçlıyor. Hormuz Boğazı, dünyanın en hassas ve yoğun enerji güzergahlarından biri olarak biliniyor ve küresel petrol taşımacılığının büyük bir kısmı buradan geçiyor.
Sigorta temelli bir yapı, doğrudan geçiş ücreti alınmasına göre daha dolaylı sayılıyor. Gemi sahipleri burada resmi olarak bir geçiş bedeli ödemek yerine, sigorta, mali sorumluluk sertifikası veya denetim temelli bir teminat satın almış olacak; bu noktada ödemeler, Tahran’ın güvenliğini sağladığını iddia ettiği sulardan önce zorunlu hale gelebilir.
Bitcoin ile ödemeler ve yaptırımlar
İran’ın bu projeyle işlem ücretlerini bitcoin ile alma amacı, ülkenin uzun süredir dış yaptırımlar nedeniyle dolar merkezli sistemlere bağlılığını azaltma çabasıyla uyumlu. Bu kapsamda, deniz sigortası gibi büyük işlemler için BTC ile ödeme zorunlu tutulması, İran’ın küresel finans sistemlerine alternatif yaratma stratejilerinin bir parçası olarak öne çıkıyor.
Fars Haber Ajansı’na göre, sunulan model sayesinde İran, bölgedeki stratejik konumunu değerlendirme şansı yakalarken, doğrudan geçiş ücreti koymadan da gelir elde etmenin yolunu arıyor.
Ancak uluslararası düzenlemeler nedeniyle, İran bağlantılı kurumlara yapılacak ödemeler hâlâ çeşitli yaptırım risklerini beraberinde getiriyor. Söz konusu ödemeler ister banka, ister stabilcoin isterse bitcoin üzerinden yapılsın, kullanıcı şirketlerin hukuki açıdan detaylı bir inceleme yapması gerekecek.
Henüz uygulamaya dair kapsamlı ayrıntılar paylaşılmış değil ve projenin uygulanıp uygulanmayacağı kesin değil. Ancak plan yürürlüğe girerse, bitcoin dünyanın en stratejik ticaret koridorlarından biri için ödeme aracı olarak kullanılacak.
