İngiltere’nin finansal düzenleyicisi Finansal Davranış Otoritesi, 29 Haziran’da kripto varlık şirketlerini kapsayan nihai kuralları yayımladı. Yeni çerçeve; sermaye yeterliliği, piyasa suistimali, stablecoin ihracı, saklama, alım satım platformları, kredi hizmetleri ve staking faaliyetleri için ayrıntılı kurallar getiriyor. Böylece İngiltere, Avrupa Birliği ile birlikte kapsamlı ulusal kripto düzenleme sistemi oluşturan az sayıdaki büyük yargı alanından biri haline geldi.
Yetkilendirme süreci ve sermaye şartları
Yeni rejime göre İngiltere’de faaliyet göstermek ya da ülkedeki müşterilere hizmet vermek isteyen kripto şirketlerinin, 30 Eylül 2026 ile 28 Şubat 2027 arasında FCA’ye yetkilendirme başvurusu yapması gerekecek. Mevcut kara para aklamayı önleme kayıtları bu sisteme otomatik olarak taşınmayacak. Kuralların fiilen yürürlüğe giriş tarihi ise 25 Ekim 2027 olarak belirlendi.
FCA, uygun görülen kripto varlıkların İngiltere’deki işlem platformlarına kabulü için net risk pozisyonlarının %40’ı oranında tek bir sermaye yükümlülüğü öngördü. Kurum, daha önce değerlendirilen iki kademeli risk yaklaşımından geri adım attı. Stablecoin ihraççıları için düşünülen sermaye katsayısı da sektörle yapılan görüşmelerin ardından %2 yerine %1 olarak belirlendi.
Mini sözlük: Net risk pozisyonu, bir kuruluşun belirli varlıklardaki toplam riskinin korunma veya dengeleme işlemleri sonrası kalan kısmını ifade eder. Düzenleyiciler bu ölçüyü, şirketin ani fiyat hareketlerine karşı ne kadar sermaye tutması gerektiğini hesaplamak için kullanır.
Kripto şirketleri ayrıca her yıl stres testi yapmak zorunda kalacak. Bu testlerle, sert piyasa düşüşlerinde büyük kayıpları karşılayıp karşılayamayacaklarını FCA’ye göstermeleri beklenecek. Bank of England uygulamalarından farklı olarak senaryoları şirketler hazırlayacak, FCA ise sonuçları inceleyip gözetim amacıyla kullanacak.
David Geale, bu paketin iki temel amaca hizmet ettiğini söyledi: tüketiciyi korumak ve İngiltere’ye rekabet avantajı sağlamak. Geale, ilk kez şirketlerin nasıl işlem yaptığı, varlıkları nasıl sakladığı, müşterilere nasıl hizmet verdiği ve riski nasıl yönettiğini kapsayan bütüncül bir kripto düzenleme çerçevesinin kurulduğunu vurguladı.
Piyasa suistimali denetimi genişliyor
FCA yetkisi altında faaliyet gösterecek İngiltere merkezli işlem platformlarında listelenen kripto varlıklar, içeriden öğrenenlerin ticareti ve piyasa manipülasyonu bakımından listeli menkul kıymetlere benzer kurallara tabi olacak. Yıllık cirosu 10 milyon sterlini aşan platformların da platformlar arası manipülasyonu tespit etmeyi kolaylaştırmak için gözetim verilerini birbirleriyle paylaşması gerekecek.
Düzenleyici, iki faaliyeti ise izin verilebilir piyasa uygulaması olarak korudu. Bunlardan biri token arzını kalıcı biçimde azaltan coin yakımı, diğeri ise birincil veya ikincil token satışları sırasında yürütülen fiyat istikrarı işlemleri oldu.
MiCA ile farklar ve küresel etkiler
İngiltere’nin yaklaşımı, Avrupa Birliği’nin MiCA düzenlemesiyle bazı ortak hedefler taşısa da uygulama biçimi bakımından ayrışıyor. MiCA kapsamında bir ülkede lisans alan şirketler tüm Avrupa Birliği’nde faaliyet gösterebilirken, İngiltere’ye hizmet vermek isteyen firmaların doğrudan FCA’den izin alması gerekecek. Ayrıca İngiltere, yıllık stres testleri, birleşik net risk pozisyonu şartı ve daha sıkı gözetim gibi araçlarla daha yoğun bir denetim modeli benimsiyor.
Bu nedenle borsalar, saklama kuruluşları ve dijital stablecoin ihraççıları gibi uluslararası şirketlerin hem MiCA hem de İngiltere kurallarına uyum sağlayan programlar kurması gerekecek. ABD’de federal düzeyde kripto düzenlemeleri üzerindeki tartışmalar sürerken, İngiltere Avrupa Birliği dışındaki ilk büyük finans merkezi olarak kapsamlı bir kripto rejimini takvime bağlamış oldu.
Kurallar riskleri ortadan kaldırmıyor
Yeni düzenleme, yatırım risklerini ortadan kaldırmıyor. FCA, kripto varlıklara yatırım yapan kişilerin yatırdıkları paranın tamamını kaybetme ihtimalinin sürdüğünü belirtiyor. AJ Bell piyasa başkanı Dan Coatsworth da düzenlemenin tüketici korumasını güçlendirebileceğini, yanıltıcı tanıtımları ve kötü uygulamalardan doğan zararları azaltabileceğini, ancak riski tamamen silemeyeceğini söyledi.
Bazı yabancı kuruluşlar için sınırlı istisnalar da bulunuyor. Kurumsal müşterilere yatırım hizmeti sunan belirli yabancı firmaların İngiltere’de yetki almak zorunda olmayabileceği değerlendiriliyor. Buna karşın genel çerçeve, ülkedeki yüksek hacimli kripto faaliyetlerinin önemli bölümünü doğrudan etkileyecek bir yapıya işaret ediyor.
FCA’nin başvuru öncesi destek süreci Temmuz 2026’da başlayacak. Eylül 2026’da açılacak başvuru penceresiyle birlikte şirketlere, dünyanın en kapsamlı kripto düzenleme girişimlerinden birine hazırlanmak için yaklaşık bir yıl süre tanınacak.
