İngiltere’nin dijital varlık sektöründe küresel bir merkez olma hedefi, siyasi engeller ve düzenleyici karmaşa nedeniyle yavaşlıyor. Blockchain ve küresel bankacılık alanında çalışan Jonny Fry, CoinDesk’e yaptığı açıklamada, ülkedeki bürokratik gecikmelerin kripto alanında kapsamlı bir yasal çerçevenin uygulanmasını ciddi şekilde ertelediğini dile getirdi. Fry’a göre, bu gecikmeler İngiltere’nin Washington ve Brüksel gibi merkezlere karşı rekabet avantajını kaybetmesine yol açabilir.
Düzenleyici kurumlar arasında uyumsuzluk
İngiltere’de kripto regülasyonlarıyla ilgili temel sorunlardan biri, görev paylaşımı ve yetki dağınıklığı. Maliye Bakanlığı, İngiltere Merkez Bankası ve Finansal Davranış Otoritesi (FCA) arasında net sınırlar belirlenememesi, ödeme ve yatırım alanlarını parçaladı. Özel sektör, piyasa verimliliğini artırmak için hızlı adımlar beklerken, kamu tarafında belirgin bir yavaşlık gözleniyor.
Jonny Fry’ın dikkat çektiği bir diğer konu, ülkenin yalnızca kripto şirketlerinin fiziki olarak ayrılmasından değil, aynı zamanda dijital varlık altyapısının başka ülkelerde geliştiriliyor olmasından kaygı duyması gerektiği. Mevcut durumda Maliye Bakanlığı yasal çerçeveyi çizmekle uğraşırken, FCA kamu kaynaklı stabilcoin projeleri ve Merkez Bankası dijital sterliniyle ilgileniyor. Fry, bu dağınık yaklaşımların işletmeler açısından ciddi bir belirsizlik yarattığını belirtiyor.
“Şu an bir yandan Maliye Bakanlığı hukuki düzenlemeleri oluştururken, diğer taraftan FCA, kamu tarafından çıkarılan stabilcoinleri ve Merkez Bankası da dijital sterlini gündeme alıyor. Bu parçalı yaklaşım derin bir operasyonel belirsizlik yaratıyor.”
Düzenleyiciler arasındaki karmaşa yalnızca şirketlerin planlarını değil, para biriminin işleyişinde de karmaşaya neden oluyor. Özellikle tokenlaştırılmış mevduat ve dijital varlıkların “paranın tekliği” ilkesine nasıl uyarlanacağı konusunda soru işaretleri artıyor.
Mini sözlük: FCA (Financial Conduct Authority), Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren finansal kuruluşları ve piyasaları gözeten, düzenleyici otoritedir. Hem tüketicinin korunmasını sağlamak hem de finansal sistemin bütünlüğünü gözetmekten sorumludur.
Yavaş ilerleyen regülasyonlara tepkiler büyüyor
Bu karmaşık ortamda bazı büyük dijital varlık şirketleri, daha açık ve hızlı regülasyon sunan ülkelere taşınmayı tercih etti. Fry, örnek olarak türev platformu Deribit’i göstererek, staking işlemlerinin toplu yatırım fonu olarak görülmeyeceğine dair yasal netlik sağlansaydı, platformun İngiltere’yi tercih edebileceğini ifade etti. Bu durumun, Coinbase’in platformu satın almasının ardından İngiliz hükümeti için yüz milyonlarca sterlinlik bir vergi kaybı anlamına geldiği tahmin ediliyor.
“Eğer staking’in toplu bir yatırım planı olmadığını net bir şekilde belirlemiş olsaydık belki de Deribit İngiltere’ye taşınmış olurdu.”
Sterlin destekli stabilcoin geliştiricisi Agant’ın CEO’su Andrew MacKenzie de CoinDesk’e yaptığı açıklamada, regülasyon sürecinin doğru yönde ilerlediğini ancak tempoyu yetersiz bulduğunu vurguladı.
Merkez Bankası’nın temkinli tutumu özel sektörü zorluyor
Geçtiğimiz hafta Financial Times’da yer alan haberde, İngiltere Merkez Bankası’nın ihtiyatlı adımlarının sektörde hayal kırıklığına yol açtığı aktarılmıştı. Şirketler hızlı bir entegrasyon isterken, Merkez Bankasının stabilcoin konusunda getirdiği sıkı önlemler ise regülasyonlarda büyük bir tıkanıklığa neden oldu. FCA ise siyasi baskılar ve Merkez Bankası’nın para politikası çekinceleri arasında iletişimini daha çok kontrollü test ortamları üzerinden yürütmeyi sürdürüyor.
Kademeli uygulama ve geleceğe dair beklentiler
FCA bünyesinde Dijital Varlıklar ve Ödemeler Direktörü olarak görev yapan Matthew Long, regülasyonların takip ettiği yolu “aşama aşama inşa edilen, kapsamlı bir yapı” şeklinde tanımladı ve başvuruların alınabildiğini, firmaların bu aşamada desteklendiğini belirtti.
Uzmanlara göre, İngiltere’de piyasa şartlarına uygun şekilde hızlı hareket edilmezse, likiditenin daha esnek olduğu ABD doları tabanlı stabilcoinlerin ağırlığı artacak. Rekabetçi bir dijital sterlin devreye alınmadan, özel şirketlerin ödemelerinde ABD merkezli stabilcoinleri kullanmayı sürdüreceği öngörülüyor.
Yeni düzenleyici kuralların Ekim 2027’de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu tarihe kadar sektördeki belirsizliklerin şirketlerin yatırım ve inovasyon kararlarını etkilemeye devam etmesi bekleniyor.
