Ethereum gizlilik ve kuantum güvenliğini artıracak üç adımı duyurdu

Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin, ağda yerleşik gizlilik sağlayacak yeni çalışmaları açıkladı. Gizliliğe ve kuantum saldırılarına karşı artan talepleri karşılamak için başlatılan bu üç teknik girişimin, Ethereum’un merkeziyetsizliğini koruyarak yeni kabiliyetler kazandırması öngörülüyor.

Ethereum’da yerleşik gizlilik çalışmaları

Vitalik Buterin, Ethereum ekosisteminin gizlilik odaklı gelişimini hızlandıran üç ana çözüm üzerinde durdu: hesap soyutlaması ve FOCIL mekanizması, “keyed nonces” adlı yeni bir öneri ve erişim katmanında yapılan yenilikler.

FOCIL (Fork-Choice Enforced Inclusion Lists), çekirdek ağda özel işlemlerin engellenmesini zorlaştırarak, gizlilik odaklı transferlerin daha kolay dahil edilmesini sağlıyor. “Keyed nonces” ise işlemlerin ağa nasıl kaydedildiği ve sıralandığındaki güvenlik ve gizlilik sorunlarına çözüm getiriyor. Erişim katmanında ise Kohaku adlı proje ve gizli okuma yetenekleriyle, cüzdanların blokzincir verisi sorgularken ortaya çıkabilecek veri sızıntısı riskleri azaltılıyor.

Mini sözlük: Hesap Soyutlaması (Account Abstraction): Bir blokzincir cüzdanındaki temel fonksiyonları daha esnek ve programlanabilir hale getiren, böylece kullanıcı deneyimini iyileştirip yeni kimlik ve güvenlik yöntemleri sunabilen teknik bir çözümdür.

Vitalik Buterin, kısa vadede Ethereum’u yerleşik gizlilik sağlayacak şekilde dönüştürmek için üç adımın üzerinde durdu: Hesap soyutlaması ve FOCIL ile gizlilik protokollerinin daha güçlü şekilde dahil edilmesi, “keyed nonces” önerisi ve erişim katmanında Kohaku gibi projelerle gizli okunabilirlik.

Ethereum’un işleyişinde kritik değişikliğe yol açacak “keyed nonces”, EIP-8250 ile her işlemi farklı bir alan içinde tekrar oynatmaya (replay) karşı izole edip, aynı hesaptan kaynaklanan ancak farklı bağlama sahip işlemlerin birbirine bağlanamamasını sağlıyor. Sistemin, sekiz yıl içinde 500 milyar gizlilik verisini kayıpsız yönetebileceği öne çıkarıldı.

Gizlilik ve işlem maliyetleri tartışması

Gizlilik protokolleri, bugüne kadar çeşitli sınırlamalarla ilerledi. Özellikle Privacy Pools ve Railgun gibi çözümler işlem gönderme aşamasında harici aracıları (relayer) gerektiriyor, bu durum ek ücret ve güvenlik riski oluşturuyordu. Hesap soyutlaması ve FOCIL ile bu gereklilik ortadan kaldırılıyor, böylece gizli işlemler hem maliyet hem de güvenlik açısından iyileştiriliyor.

Buterin’in Nisan 2025’te duyurduğu dokuz adımlık yol haritasında ise cüzdanların her uygulama için bir adresle sınırlanmasına, RPC isteklerinde şifreleme temelli gizliliğe ve zincir üstü çoklu gizlilik işlemlerinin tek bir doğrulama ile gerçekleştirilmesine yönelik önemli hedefler yer aldı.

Kripto analist MilliΞ ise aynı gün yaptığı değerlendirmede, yerleşik gizlilik fonksiyonlarının Ethereum’un gerçek bir “para” işlevi kazanmasına olanak sağlayacağını ve ana ağda işlem ücretlerinin yükselmesine yol açabileceğini öngördü.

Kuantum direnciyle entegre yaklaşım

Ethereum’un gizlilik çözümleriyle eş zamanlı olarak kuantum saldırılarına karşı yeni güvenlik önlemleri geliştirdiği açıklandı. Ethereum Vakfı, doğrulama imzaları, veri erişim taahhütleri, hesap imzaları ve uygulama katmanındaki sıfır bilgi kanıtlarında kuantum dayanıklı kriptografi hazırlıkları yaptığını belirtti.

Kuantum dirençli yapının, gizlilik alanındaki gelişmelerle doğrudan örtüştüğü vurgulanıyor. Özellikle hesap soyutlaması her iki alanda da önemli bir rol alıyor. EIP-8141 önerisiyle, 2026 yılının ikinci yarısında gerçekleştirilecek Hegotá hard fork’unda her hesabın kendi kuantum güvenli imza şemasına geçebilmesi bekleniyor.

Ocak 2026’da kurulan Ethereum Vakfı’nın kuantum güvenliği ekibi; blokzincir çekirdek altyapısını, önümüzdeki yıllarda, 2029 hedefiyle kuantum çağına hazır duruma getirmeyi planlıyor.