Ethereum geliştiricileri, 2026’nın ikinci yarısında devreye alınması planlanan Glamsterdam hard fork’u için yol haritasını netleştirdi. Güncelleme, The Merge sonrasında ağın temel katmanında yapılan en önemli değişikliklerden biri olmaya aday görünüyor. Çalışmaların odağında, Ethereum’un Katman 1 kapasitesini artırmak ve ağı doğrulayıcılar, geliştiriciler ile merkeziyetsiz uygulamalar için daha verimli hale getirmek bulunuyor.
Güncellemenin ana odağı blok doğrulama süreci
Ethereum Foundation, Glamsterdam’ın önceki güncellemelerden ayrışan yönünün blok doğrulama sürecine ağırlık vermesi olduğunu belirtiyor. Bu kapsamda yürütülen teknik hazırlıklar, yürütme ve mutabakat katmanlarında önemli değişiklikler içeriyor. Kripto analisti Crypto With Gopal da ağın bir sonraki ölçeklenme aşamasına doğru ilerlediğine dikkat çekiyor.
Planlanan başlıca değişiklikler arasında Enshrined Proposer Builder Separation olarak adlandırılan EIP 7732 ile Block Level Access Lists başlığını taşıyan EIP 7928 yer alıyor.
Mini sözlük: Hard fork, blokzincirde geriye dönük uyumluluğu sınırlı olan kapsamlı protokol değişikliğini ifade eder. EIP ise Ethereum Improvement Proposal kısaltmasıdır ve ağda önerilen teknik değişikliklerin standart biçimde tartışılmasını sağlar.
EIP 7732 ve EIP 7928 öne çıkıyor
EIP 7732, blok oluşturma ile blok doğrulama süreçlerini birbirinden ayırmayı amaçlıyor. Bu yapının, doğrulayıcıların blok üretiminde protokol düzeyinde daha etkin rol almasına imkan tanıyarak verimliliği yükseltmesi ve üçüncü taraf blok oluşturuculara bağımlılığı azaltması bekleniyor.
EIP 7928 ise erişim listelerinin blok düzeyinde zorunlu hale getirilmesini öngörüyor. Bu değişiklik sayesinde işlemlerin paralel işlenmesinin hızlanabileceği ve gas ücretlerinde düşüş görülebileceği değerlendiriliyor. Gas ücreti, Ethereum ağında işlem gerçekleştirmek veya akıllı sözleşme çalıştırmak için ödenen temel işlem maliyetini ifade ediyor.
Ethereum Foundation, Glamsterdam ile Katman 1 kapasitesinin artırılmasının ve ağın doğrulayıcılar, geliştiriciler ile merkeziyetsiz uygulamalar açısından daha elverişli hale getirilmesinin hedeflendiğini aktarıyor.
Yeni EIP paketi devnet aşamasına hazırlanıyor
Geliştiriciler, sıradaki devnet sürümünde 10 yeni EIP uygulamayı planlıyor. Onay alan teklifler arasında, ETH transfer kayıtlarının yapısını tanımlayan EIP 7708 ile akıllı sözleşme boyutunu 24 KiB’den 64 KiB’ye çıkaran EIP 7954 da bulunuyor.
Bunlara ek olarak gas ölçümü, çağrı verisi, komut setleri ve durum yönetimi alanlarında da çeşitli iyileştirmeler yer alıyor. Buna karşılık gas ücretleri, doğrulayıcı yapısı, ağ iletişimi ve staking başlıklarında 15 EIP daha değerlendirme sürecinde bulunuyor. EIP 7904’ün ise kabul edilmeme ihtimali öne çıkıyor.
| Başlık | Durum | Öne çıkan etkisi |
| EIP 7732 | Planlanan | Blok oluşturma ve doğrulamayı ayırma |
| EIP 7928 | Planlanan | Paralel işlem hızını artırma, maliyeti düşürme |
| EIP 7708 | Onaylandı | ETH transfer kayıtlarının yapısını tanımlama |
| EIP 7954 | Onaylandı | Akıllı sözleşme boyutunu 24 KiB’den 64 KiB’ye çıkarma |
Geliştiriciler, doğrulayıcılar ve kullanıcılar için olası etkiler
Yol haritası, Ethereum altyapısının artan kullanım ve uygulama geliştirme temposuna uyum sağlayacak şekilde evrildiğini gösteriyor. Planlanan düzenlemeler, geliştiriciler açısından uygulama üretim sürecini sadeleştirebilir ve maliyetleri azaltabilir. Doğrulayıcılar için daha hızlı blok üretimi, kullanıcılar için ise daha dengeli ücret yapısı öne çıkan olası sonuçlar arasında yer alıyor.
Glamsterdam, The Merge sonrasındaki dönemin ötesine uzanan geliştirme planlarına işaret ederken, Ethereum’un temel altyapısında daha yüksek verimlilik ve ölçeklenme hedefini öne çıkarıyor.
Güncellemenin hayata geçmesine bir yıldan fazla süre bulunsa da mevcut yol haritası, Ethereum’un gelecek dönemde hangi teknik önceliklere odaklanacağını ortaya koyuyor. Özellikle blok doğrulama yapısında planlanan değişiklikler, ağın uzun vadeli ölçeklenme stratejisinin merkezinde yer alıyor.
