Digital Asset Treasury tanımının kısaltması olarak DAT kullanılıyor ve topluluk bunu Kripto Rezerv Şirketleri olarak açıklıyor. Dijital Varlık kavramı toplulukta tam olarak kriptoyu çağrıştırmasa da geleneksel piyasalarda kriptonun karşılığı “Digital Asset” ve DAT’ın ismi buradan geliyor. Peki bu DAT şirketleri nedir, ne strateji izler, ne yapar, riskleri nedir?
DAT Nedir?
Digital Asset Treasury (DAT) bu yıl özellikle Haziran ayında Ethereum 
$3,192.49 rezerv şirketlerinin hayatımıza girmesiyle popüler hale geldi. Kripto paraların yaşadığı düşüşle de saatli bomba ismini almaya başladı. Bu şirket doğrudan bilançosunda kripto para tutar ve şirketin hisseleri ilgili kripto varlığın vekil ETF’ine dönüşür.
Mesela insanlar MSTR hissesi alıyor çünkü BTC’nin yükseleceğine inanıyor. Bugünlerde MSTR aşırı satılıyor çünkü kripto paralar aşırı düştü. MSTR kaldıraçlı işlem görür yani yükselişte de düşüşte de BTC’nin yükseliş veya düşüşünden daha büyük ölçekli hareketler yaşama potansiyeli taşır.
DAT ve Stratejisi
2020 yılında MicroStrategy BTC biriktirmeye başladı. O günlerde BTC spot veya vadeli ETF yoktu. İnsanlar borsada BTC alamadığı için MSTR hissesi almaya başladı. Sonrasında şirket ismini Strategy olarak değiştirdi çünkü başka şirketler bu “stratejiyi” izleyerek yeni DAT’lar kurdu.
2021 yılına geldiğimizde 10’dan az şirketin hazinesinde BTC vardı. Bu sayı o günden beri 190’ı aştı. ETF, ETP ve diğer şeyleri saymıyorum bile. Tüm bu şirketler kripto para alıp rezerv oluşturuyor, hisselerine talep oluşturuyor, daha fazla borç ihraç edip rezervlerini büyütüyor ve böyle bir döngüde MSTR gibi on milyarlarca dolarlık büyüklüğe ulaşmanın hayalini yaşıyor.
The Block verilerine göre tüm DAT’ların toplam kripto rezerv büyüklüğü 100 milyar doların üzerinde. MSTR tek başına 650 bin BTC tutuyor bu düz hesap 65 milyar dolar demek. BitMine tek başına 10 milyar dolardan fazla ETH tutuyor. Yani baktığımızda ön plana çıkan birkaç şirket var.
DAT Neden Avantajlı?
Şirket için kripto rezervi oluşturup hisse değerini artırıp borç ihraç edip büyümek kazançlı bir şey. Peki yatırımcılar neden borsadan BTC almak yerine MSTR hissesi alıyor? Veya BitMine hissesi almak yerine neden on-chain ETH almıyor? Macquarie’nin Kasım sonundaki raporu yatırımcıların düzenleyici kesinlik motivasyonuna işaret ediyor.
Yatırım bankası analistleri şunları söyledi;
“Kripto varlıkları SEC tarafından düzenlenen menkul kıymetler içinde paketliyorlar. Bu, düzenleyici belirsizliği ortadan kaldırıyor ve herhangi bir halka açık hisse senedi ile aynı kamu raporlaması, açıklamalar ve yatırımcı korumalarını garanti ediyor.”
Ve tabi 1:1 dengesi yok. Primli işlem gören hisseler ilgili kripto paraya yatırım yapmaktan özellikle yükseliş döneminde daha fazla kazanç getiriyor. Mesela MSTR son yıl o kadar yükseldi ki dot-com balonundaki zirvesini aşarak yeni ATH seviyesine ulaştı. 20 yıllık tarihi balon zirvesinin bile üzerine çıkan bir talep dalgasından bahsediyoruz.
mNAV ve Kripto Para Rezerv Şirketleri (DAT)
DAT’lar yatırımcıların getirilerini artırmak için çeşitli stratejiler izler. Onların performansını izlemek için izlenen gösterge mNAV olarak isimlendirilir. Hemen yukarıda 1:1 eşitlik olmamasının yatırımcılar lehine bir durum olduğundan bahsetmiştik. Yatırımcılar bu göstergenin 1’in üzerinde kalmasını ister çünkü metrik, bir şirketin kurumsal değerini kripto varlıklarının değerine karşı ölçer. 1’in üzeri primli işlem anlamına gelir.
Kaldıraç geliri gibi düşünülebilir. Hisse fiyatı kripto varlıklarının net varlık değerini aştığında şirketler daha fazla hisse senedi ihraç eder ve rezervlerini büyütür. Yıllardır Michael Saylor’un şirketi ATM programı ile böyle nakit oluşturup daha fazla BTC alıyor. Macquarie analistleri şunu söylüyor;
“Bu, hisse başına kripto değer artışına yol açan bir geri bildirim döngüsü yaratır: ihraççı sermayesini artırır, token biriktirir ve hisse başına net varlık değerinin arttığını görür, bu da primi daha da artırarak değer artışına yol açar.”
Kripto Çöküşünde DAT’lar
Son 2 aydır olduğu gibi kripto paralar çöktüğünde DAT’lara ne olur? Yukarıda bahsettiğimiz mNAV 1’in altına gerileyebilir. Bu da şirket hisselerinin kripto varlıklarına göre indirimli yani negatif primli olduğu anlamına gelir. Eğer nakit rezervleri varsa düşüşte daha güçlü alımlar yaparak daha büyük kazanç için sabredebilirler.
Fakat borç, dönüştürülebilir tahviller, hisse senedi ihracı sorunu olan yani nakde ulaşamayanlar likidite ihtiyaçlarını (mesela temettü ödemeleri için nakit gerekir kimse piyasa düşüşünü umursama parasını ister) karşılamaları gerekir. Bunun için onlar ya eldeki hisselerinden varlıklarından satar ya da kripto para satar. ETHZilla ETH satmak zorunda kaldı, Strategy ise hisse satıp nakit rezervi oluşturarak orta vadeli temettü ödemelerini garanti altına alan nakit rezervini oluşturdu.
CoinShares araştırma başkanı James Butterfill dünkü Strategy nakit rezervi hamlesi konusunda şunları söyledi;
“Bu durum pek güven verici değil: hem token fiyatlarındaki toparlanmaya olan bağımlılıklarını hem de bu toparlanmaya olan beklentilerini ortaya koyuyor. (Diğer DAT’ları da aynı şeyi yapmaya zorlayabilir.) Özellikle Federal Rezerv Aralık ayında faiz indirimi yaparsa, token fiyatlarının yeniden yükselmesini bekliyoruz. Bu, bu şirketlerin zorla tasfiye edilmesini önlemeye yardımcı olacaktır. Bununla birlikte, bu olay DAT modelinin doğasında var olan kırılganlığı vurgulamaktadır.”
