Avustralya Senatosu Ekonomi Komitesi, ülkede kripto para borsalarını ve saklama hizmeti sunan işletmeleri geleneksel finans kurumlarıyla benzer bir lisans rejimine tabi tutacak olan Dijital Varlıklar Çerçevesi Yasa Tasarısı 2025’i onayladı. Söz konusu tasarı, kripto sektöründe faaliyet gösteren aracı işletmelerin şeffaflık, müşteri varlıklarının korunması ve işlem uygulama sorumlulukları bakımından standartlara uymasını hedefliyor.
Tasarı Neleri Değiştiriyor?
Yasa tasarısı doğrudan blokzinciri teknolojisini veya varlıkları değil, kullanıcı ile blokzinciri arasındaki aracı konumundaki şirketleri kapsıyor. Kripto para alım-satım platformları, müşteri adına varlık tutan kurumlar ve benzeri hizmet sağlayıcılar, Avustralya Menkul Kıymetler ve Yatırımlar Komisyonu (ASIC) tarafından verilen Avustralya Finansal Hizmetler Lisansı’nı almak zorunda kalacak. Bu açıdan düzenleme, blokzincirin doğrudan regülasyonundan ziyade, aracı kurumlarda yüksek standart güvence amaçlıyor.
Tasarı iki yeni finansal ürün kategorisi oluşturuyor: Dijital Varlık Platformları ve Tokenize Saklama Platformları. Borsalar ve ticaret platformları ilk grupta, müşteri namına tokenize varlık tutanlar ise ikinci grupta yer alıyor. Her iki platformun da bilgilendirme, asgari varlık koruma ve şeffaf işlem yürütme gibi yükümlülükleri olacak.
Düzenlemenin öne çıkan amacı müşteri haklarını korumak. Kripto hizmeti sunan bir platformun, bankalar veya lisanslı aracı kurumlarla aynı koruma standartlarına sahip olmasına odaklanılıyor. Bu tercih, özel bir kripto sistemi kurmak yerine mevcut finansal hizmetler çerçevesine uyumu öne çıkarıyor.
Uyum Takvimi ve Kapsam
Tasarı, 4 Şubat 2026’da Temsilciler Meclisi’nde üçüncü kez görüşüldükten sonra Senato’ya sevk edildi ve şimdi Ekonomi Komitesi’nden onay aldı. Yasanın 2026 yılı içinde tamamen yürürlüğe girmesi bekleniyor. Halihazırda lisansı olmayan şirketler için yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı aylık bir geçiş süresi tanınıyor.
Bununla birlikte, bazı yükümlülükler önceden uygulanmaya başlayacak. Dijital varlık işletmelerinin Avustralya’nın mali istihbarat kurumu AUSTRAC’a kayıt zorunluluğu 31 Mart 2026’dan itibaren başlıyor. Bu nedenle bazı bölümlerde uyum için geri sayım fiilen başlamış durumda.
Yaptırımlar ve İstisnalar
Yeni çerçevede düzenlemelere uymayan işletmeler, yıllık cironun yüzde 10’una veya 16,5 milyon Avustralya dolarına kadar idari para cezası ile karşılaşacak. Cezaların yüksekliği, kripto şirketlerinin de bankalarla benzer düzeyde yasal sorumluluk altında olduğunu gösteriyor. Böylelikle sektörde düşük hesap verebilirlik algısının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bununla birlikte, küçük ölçekli platformlar için bazı istisnalar getirildi. Yıllık işlem hacmi 10 milyon Avustralya dolarının ve müşteri başına 5 bin doların altında olan şirketler tam lisans gerekliliğinden muaf tutulacak. Bu sınır, henüz büyüme aşamasındaki girişimlerin desteklenmesi amacıyla belirlendi.
Küresel Düzenleyici Gelişmelerle Paralellik
Tasarının Senato Komitesinden geçişi, aynı haftada Güney Kore’de kurumsal dijital varlık rehberlerinin tartışıldığı ve Amerika Birleşik Devletleri Kongresi’nde CLARITY Yasası üzerinde görüşmelerin sürdüğü bir döneme denk geldi. Ayrıca Hana Financial ile Standard Chartered arasında stabilcoin anlaşması yapılması da sektörel düzenlemelerin küresel boyut kazandığını gösteriyor.
Avustralya’nın yaklaşımı, kapsamının belirginliğiyle dikkat çekiyor. Mevcut finansal hizmet lisansı düzenine uyum esas alınırken, yalnızca aracıların denetlenmesi sayesinde, geleneksel finans sektörüyle paralellik kuruluyor. Tasarı yasalaşırsa, bu modelin uygulamaya yansıyıp yansımayacağı ise yılın ilerleyen dönemlerinde netleşecek.
