ABD Senatosu, Merkez Bankası tarafından ABD’de dijital para birimi (CBDC) çıkarılmasını yasaklayan bir maddeyi konut odaklı yasa paketine ekleyerek kabul etti. Bu adım, CBDC yasağının federatif yasama sürecinde şimdiye kadar ulaştığı en ileri nokta olarak kayda geçti ancak tasarının yasalaşması için Temsilciler Meclisi’nde önemli engeller bulunuyor.
CBDC Yasağının Meclis Sürecindeki Zorlukları
Senato’da kabul edilen yasa teklifi, doğrudan dijital para yasağına değil, daha geniş bir barınma düzenleme paketine eklendi. Yasa tasarısı Temsilciler Meclisi’ne ulaştığında, kripto para ile ilgili bu tür maddelerin konut alanındaki düzenlemelerle birleştirilmesi alt mecliste müzakereyi karmaşık hale getiriyor. Meclis üyeleri arasında önceliklendirme ve komite yetki alanları konusunda uyumsuzlukların bulunması müzakereyi uzatabilir. Özellikle barınma maddelerine odaklanan üyeler, kripto paralarla ilgili ek düzenlemeleri gerekli görmeyebilir. Ayrıca, kripto paralara dair kendi düzenleme çabaları devam eden Meclis, CBDC yasağının ayrı bir yasa olarak ele alınmasını isteyen üyelerden de itirazlar alabilir. Tasarının ne zaman ve nasıl gündeme alınacağı henüz belli değil.
CBDC Tartışmasının Arka Planı
Kongre’de Merkez Bankası Dijital Para Birimi’ne yönelik muhalefet, ABD Merkez Bankası’nın son yıllarda dijital dolar konsepti üzerinde araştırmalar yapmasından bu yana giderek arttı. Karşı çıkan milletvekilleri, doğrudan vatandaşlara sunulacak bir dijital para biriminin devletle birey arasındaki mali ilişkilere yeni ve kontrol edilebilir bir boyut getireceğini öne sürüyor. Onlara göre, bu tür bir sistem ABD tarihinde benzeri olmayan finansal izleme imkanları oluşturabilir. Buna karşı çıkanlar ise, Federal Reserve’un henüz böyle bir dijital para için kesin karar almadığını, gelişmelerin henüz erken aşamada olduğunu ve araştırmaların engellenmesinin doların küresel rezerv rolü açısından ileride ortaya çıkabilecek seçenekleri şimdiden kapatabileceğini savunuyor.
Yasaklama Teklifinin Kapsamı ve Olası Etkileri
Kabul edilen yasadaki yapılandırmaya göre, Federal Reserve’un CBDC’yi doğrudan bireylere sunması yasaklanıyor. Bu madde, özellikle “perakende” yani vatandaşlara ulaşabilen dijital para birimlerini kapsayacak şekilde şekillendirildi. Bankalar arası işlemlerde pilot olarak yürütülen “toptan” dijital para projeleri ise daha az itirazla karşılaştığı ve zaten kısmen kullanılmakta olduğu için kapsam dışında bırakıldı.
Yasa teklifinin yürürlüğe girmesi halinde, bugüne kadar siyasi ve yönetimsel düzeyde sürdürülen CBDC çekinceleri yasayla resmiyet kazanacak. Federal Reserve’un önümüzdeki dönemde vatandaşlara yönelik bir dijital para planı bulunmadığı için bu adım anlık bir gelişmeden ziyade Kongre’nin gelecek yönelimini netleştiren bir sembol taşıyacak. Bundan sonra bir yönetimin perakende CBDC çıkarabilmesi için yeni bir kongre kararına ihtiyaç duyulacak; bu da siyasi maliyet anlamında önemli bir eşik oluşturacak.
Kripto para sektöründe ise bu yasak potansiyel bir kamu destekli rekabet ihtimalini ortadan kaldırıyor. Özellikle hızla büyüyen stabilcoin piyasasında kamu tarafından çıkarılacak bir dijital para birimine alternatif oluşturma kaygısı taşıyan sektör için bu gelişme, özel sektörün elini güçlendirebilir. Konuya dair açıklamalarda, yasanın özellikle piyasa aktörlerinin rekabet endişelerine de yanıt verdiği öne çıkıyor.
Senato’daki destekçiler, hükümet tarafından piyasaya sürülecek bir dijital paranın vatandaşların mali işlemleri üzerinde görülmemiş bir gözetim ve potansiyel denetim gücü sağlayabileceğini belirtti. Bu argüman, finansal mahremiyet ve devletin sınırları konusunda farklı görüşlere sahip milletvekilleri arasında bölüm ötesi bir destek buldu.
Öte yandan, dijital varlıklara yönelik tek tip bir düzenleme üzerinde hem Senato hem de Temsilciler Meclisi’nde henüz uzlaşma sağlanabilmiş değil. CBDC yasağı konusunda atılan bu adım, kripto paralara yönelik genel politika karmaşasının bir yansıması olarak yorumlanıyor.
