ABD Senatosu, 21st Century ROAD to Housing Act adlı konut paketini pazartesi gecesi 85’e karşı 5 oyla kabul etti. İki partinin destek verdiği tasarı, ağırlıklı olarak konut arzını artırmayı ve büyük yatırımcıların müstakil ev piyasasında aileleri geride bırakmasının önüne geçmeyi hedefliyor. Ancak metnin içinde, ABD Merkez Bankası Fed’in 2030 sonuna kadar merkez bankası dijital parası çıkarmasını engelleyen bir hüküm de yer alıyor.
Fed için 2030’a kadar açık yasak
Tasarıdaki hükme göre Fed, bir merkez bankası dijital parası ya da buna büyük ölçüde benzeyen herhangi bir dijital varlığı doğrudan veya bir finansal kuruluş ya da başka bir aracı üzerinden dolaylı biçimde ihraç edemeyecek. Düzenleme yalnızca 2030 sonuna kadar geçerli bir yasak getirmekle kalmıyor; bu tarihten sonra da Fed’in dijital dolar yönünde adım atabilmesi için Kongre’den açık yetki alması gerekecek.
Mini sözlük: Merkez bankası dijital parası, bir ülkenin merkez bankası tarafından çıkarılan dijital ulusal para birimini ifade eder. Stabilcoin ise değeri genellikle dolar gibi bir itibari para birimine sabitlenmiş, özel sektör tarafından ihraç edilen dijital varlık türüdür.
Metin, özel sektör tarafından çıkarılan stabilcoinleri ise kapsam dışında bırakıyor. Tasarıda, dolara endeksli, açık, izinsiz ve özel nitelikteki dijital paraların muaf tutulduğu belirtiliyor. Bu çerçevede Circle ve Tether gibi ihraççıların, geçen yıl kabul edilen GENIUS Act kapsamındaki mevcut konumlarının korunacağı aktarılıyor.
Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Tim Scott, genel kurul konuşmasında konut fiyatlarının fazla yükseldiğini ve konut arzının yetersiz kaldığını belirterek tasarıyı iki partili bir çözüm adımı olarak sundu.
Washington’da aktif bir CBDC programı bulunmuyor
ABD’de halihazırda yürürlükte olan aktif bir federal CBDC programı bulunmuyor. Fed, önceki dönemde bu konuda araştırma aşamasının ötesine geçmedi. Haberde Fed Başkanı olarak anılan Kevin Warsh ve ABD Başkanı Donald Trump da kamuoyuna açık biçimde dijital dolara karşı çıktı. Trump, Ocak 2025’te imzaladığı başkanlık kararnamesiyle yönetimine bu alanda ilerlenmemesi talimatını vermişti.
Senato’daki konuşmalarda asıl ağırlık konut arzı ve kurumsal ev sahiplerinin piyasadaki etkisi üzerinde toplandı. Dijital dolar yasağı ise tasarının daha az öne çıkan, fakat siyasi açıdan önemli bölümlerinden biri olarak kaldı.
Temsilciler Meclisi oylaması bekleniyor
Söz konusu yasağın, Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçilerin desteğini güçlendirmek ve paketin sürecini hızlandırmak amacıyla tasarıya eklendiği belirtiliyor. Senato bu dili ilk kez mart ayında metne dahil etmiş ve o versiyon 89’a karşı 10 oyla kabul edilmişti. Geçen hafta ise Senato ve Temsilciler Meclisi müzakerecileri, aylar süren görüşmelerin ardından uzlaşı metni üzerinde anlaşmaya vardı.
Güncellenmiş yasa metninin Temsilciler Meclisi’nde kısa süre içinde ele alınması bekleniyor. Bazı muhafazakar üyeler yasağın geçici değil kalıcı olması gerektiğini savunsa da, Meclis liderliğinin tasarıyı hızlı biçimde gündeme alabileceği ifade ediliyor. Tasarının kabul edilmesi halinde bir sonraki adım ABD Başkanı Donald Trump’ın onayı olacak.
Elizabeth Warren, oylama öncesinde sonucun, iki partili yasama sürecinin zayıf bir uzlaşmaya mahkum olmadığını gösterdiğini savundu ve paketi son 30 yılın en önemli konut düzenlemelerinden biri olarak nitelendirdi.
Küresel eğilimden ayrışan bir adım
ABD’de dijital dolara mesafeli yaklaşım, diğer büyük ekonomilerdeki eğilimle ters yönde ilerliyor. Avrupa Merkez Bankası dijital euro hazırlıklarını sürdürürken, pilot uygulamanın gelecek yıl başlaması ve tam devreye almanın 2029’da hedeflenmesi öngörülüyor. Çin de e CNY’nin sınır ötesi kullanımını genişletiyor. Reuters verilerine göre ülke bu ay 26 finans kuruluşunu sisteme dahil etti.
| Bölge | Yaklaşım | Zamanlama |
|---|---|---|
| ABD | Fed’e CBDC yasağı | 2030 sonuna kadar |
| Avro Bölgesi | Dijital euro hazırlığı | Pilot gelecek yıl, hedef 2029 |
| Çin | e CNY kullanımını genişletme | Bu ay 26 finans kuruluşu eklendi |
Atlantic Council verilerine göre dünyada üç ülke merkez bankası dijital parasını devreye aldı; çok sayıda ülke ise pilot aşamada ya da geliştirme sürecinde bulunuyor. Bu tablo, ABD’nin mevcut tasarıyla küresel çizgiden daha farklı bir konuma yerleşebileceğine işaret ediyor.




