ABD’de 18 Şubat’ta Sui tabanlı iki spot ETF işlem görmeye başladı. Nasdaq’ta işlem gören SUIS ve NYSE Arca üzerinde yatırımcılara sunulan GSUI, Sui blokzincirine doğrudan ve staking destekli bir şekilde maruz kalma imkânı tanıyor. Sui, yüksek işlem kapasitesi sunmayı hedefleyen, Ethereum’a alternatif olarak öne çıkan bir katman-1 blokzinciri olarak biliniyor.
İlk Gün İşlem Hacmi Düşük Kaldı
İlk işlem gününde GSUI yaklaşık sekiz bin adet işlem görürken, SUIS’in işlem adedi bin 468’de kaldı. Her iki ürünün toplam ilk gün işlem hacmi 150 bin doların altında gerçekleşti. Bu hacim, tek bir büyük kurumsal işlemin ancak karşılanabileceği seviyede bulunuyor. Piyasa sıralamasında daha üstte yer alan kripto paralara ait ETF’lerde ise ilk gün hacimleri önemli fark gösteriyor. Solana tabanlı BSOL Ekim 2025’te 55,4 milyon dolarlık, XRP odaklı XRPC ise bir ay sonra 58 milyon dolarlık ilk gün hacmine ulaşmıştı. Sui ETF’lerinin piyasaya girişi ise bu rakamların oldukça gerisinde kaldı.
Piyasa Değeri Sıralaması ve ETF Hacimleri Arasındaki İlişki
Açılış günü işlem hacmi, yatırımcı ilgisinin ve piyasanın ürüne hazır olup olmadığının önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Son bir yılda ABD piyasasında spot altcoin ETF’lerinin açılış performansları belirgin bir ayrışmayı ortaya koydu. Solana ve XRP gibi piyasa değeri açısından üst sıralarda yer alan varlıkların ETF’leri ilk günde on milyonlarca dolarlık hacme ulaşırken, orta segmentteki ürünler bu seviyeyi yakalayamadı. Chainlink’in ETF’lerinde açılışta 13 milyon dolardan 3,2 milyon dolara değişen hacimler gözlenirken, Litecoin, Hedera ve Avalanche tabanlı ürünlerde bu miktarlar sırasıyla 1 milyon dolar, 8 milyon dolar ve 334 bin dolar olarak gerçekleşti. Sui’nin toplam hacmi ise bu seviyenin de gerisinde kaldı. Piyasa değeri sıralamasında Sui, 31. basamakta yer alıyor. Rakamlar, listelerde her 10 sıra düşüşte açılış günü hacminde yaklaşık 7 kat azalma olduğunu gösteriyor.
Likit Piyasa Yaratmanın Sınırları
ETF listelemek regülasyon açısından teknik olarak kolay ve ucuz bir süreç olsa da, yatırımcı ilgisi ve likidite yaratmak için sadece borsa kotasyonu ve mevzuat yeterli olmuyor. Yatırım platformlarının ürünü ön plana çıkarması, aracıların ve danışmanların yatırımcıya ürünü sunması ile güçlü bir işlem hacmi sağlanabiliyor. Ancak ilk günlerden itibaren Sui ETF’lerinde bu ilgiye rastlanmadı. Sekonder piyasada hacmin büyük bölümünü karşılayan piyasa yapıcılar için yeterli fiyatlandırma ve karşıt işlemler oluşmazsa, dar spread (alış-satış makası) ve sağlıklı likidite yakalanamıyor.
JPMorgan’ın analizlerine göre de, düşük görünen ekran hacmi mutlaka likidite riski oluştuğu anlamına gelmiyor. Fakat yine de hacmin zayıf olduğu ürünlerde, küçük portföyler için bile işlem yapmak çekici olmaktan çıkabiliyor. ETF.com ise, işlem hacmi yüksek olan ürünlerde spreadlerin de genellikle daha dar olduğuna dikkat çekiyor. Perakende yatırımcılar için ise düşük hacim ve geniş spread, ürünü tercih etmeme nedeni olabiliyor.
ETF Pazarı ve İlgi Eşiği
Sui ETF’lerinin açılış performansı, ETF piyasasında ürün çeşitliliğinin de bir sınırı olduğunu gösteriyor. Solana ve XRP’de olduğu gibi yıllar içinde piyasa ilgisi, merkezi borsa listelenmeleri ve kurumsal desteğe sahip varlıkların ETF’leri daha kolay likidite bulabiliyor. Sui gibi, teknik olarak güçlü fakat yatırımcı tabanı geniş olmayan varlıklarda ise ETF ambalajı likiditeyi garanti etmiyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde gerçek anlamda likit ve ilgi gören ETF’lerin üç-beş isimde yoğunlaşabileceğini söylüyor. Diğer ürünler ise daha düşük işlem hacmi ve sınırlı yatırımcı ilgisiyle karşılaşabiliyor.
Fon piyasasında benzer bir tablo geleneksel finans tarafında da yaşanıyor. Morningstar’ın 2025 ETF değerlendirmesi, toplam ürün sayısı artsa bile alt ölçekli ve düşük hacimli fonların yaygın şekilde kapandığını vurguluyor. Kripto ETF’lerinde ise bu süreç daha hızlı işliyor ve pazarın en üstünde yer alan birkaç ürün dışında sürdürülebilir hacim oluşamıyor.
JPMorgan’ın projeksiyonları, altcoin ETF’lerinin ilk altı ayda önemli miktarda portföye girebileceğine işaret ediyor. Ancak yüksek hacim ve ilgi büyük ölçüde Solana ve XRP gibi üst segment ürünlere yöneliyor. Sui gibi yeni çıkan ve sıralamada geride kalan ürünler ise beklenen ilgiyi yakalamakta zorlanıyor.
Sonuç olarak Sui’nin spot ETF’leri için açılışta kaydedilen düşük hacim, piyasada var olan yatırımcı ilgisinin, regülasyon ve altyapının sağladığı olanaklara rağmen, tek başına yeterli olmadığını ortaya koyuyor.
