Hindistan’da kripto yatırımcılarını hedef alan en büyük dolandırıcılık vakalarından GainBitcoin davasında, adli süreçte yeni bir gelişme yaşandı. Darwin Labs’ın kurucu ortağı ve CTO’su olan Ayush Varshney, 9 Mart’ta Mumbai’deki Chhatrapati Shivaji Maharaj Uluslararası Havalimanı’nda Sri Lanka’ya gitmek üzereyken gözaltına alındı. Varshney’nin ismi, yaklaşık on yıl önce binlerce yatırımcıyı mağdur eden GainBitcoin operasyonuyla ilişkilendiriliyor.
Sistem nasıl çalıştı, Varshney’nin rolü neydi?
GainBitcoin platformu, 2015 yılından itibaren Variabletech Pte. Ltd. şirketi çatısı altında faaliyet gösterdi. Yatırımcılara 18 ay boyunca her ay yüzde 10 getirili Bitcoin ödemesi vadedildi. Yapı, yeni katılımcıların yatırımlarıyla eski yatırımcılara ödeme yapılan bir ponzi sistemi şeklinde işlendi. Zamanla yeni katılım azaldı ve ödemelerde Bitcoin yerine MCAP isimli düşük değerli token kullanılmaya başlandı. Böylece katılımcılar vadedilen Bitcoin gelirleri yerine değer kaybeden MCAP token’ları almak durumunda kaldı.
Darwin Labs ve Varshney hakkında, bu sistemin teknik altyapısını kurdukları ve hayata geçirilmesini sağladıkları gerekçesiyle suçlama bulunuyor. ERC-20 tabanlı MCAP token akıllı sözleşmeleri, GBMiners.com platformu ve GainBitcoin’in yatırımcı portalı gibi tüm teknik unsurlar Darwin Labs tarafından geliştirildi. Söz konusu profesyonel yazılım ve platformlar, şemaya katılan yatırımcılara güven telkin etti ve sistemin sürdürülebilirliği konusunda ikna edici unsur olarak yansıtıldı.
Dolandırıcılıkla ilgili toplam kaybın 29.000 ila 80.000 Bitcoin arasında değiştiği belirtiliyor. Bu aralık, farklı cüzdanlar, kripto borsaları ve ülkeler üzerinden aktarılan paraların tam olarak izlenmesinin zorluğundan kaynaklanıyor. Güncel fiyatlarla hesaplandığında, olay kripto para tarihinde hacim açısından en büyük dolandırıcılıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Soruşturmanın ilerleyişi ve süreçteki kilit isimler
GainBitcoin sisteminin çökmesiyle, Hindistan’da çok sayıda şikayet kayıtlara geçti ve soruşturma süreçleri yıllarca sürdü. Darwin Labs’ın diğer kurucuları Sahil Baghla ve Nikunj Jain’in 2018’de tutuklandığı biliniyor. Sistemin beyin takımındaki isimlerden Amit Bhardwaj ise mahkumiyet aldıktan sonra 2022’de hayatını kaybetti. Kardeşi Ajay Bhardwaj hakkındaki soruşturma ise halen devam ediyor. Aralık 2023’te Hindistan Yüksek Mahkemesi, çok sayıda ayrı bölgede açılmış olan şikâyet dosyalarını tek bir merkezde toplayarak Merkezi Soruşturma Bürosu’nun (CBI) davayı devralmasına karar verdi. Bu çerçevede Varshney için göçmenlik sistemine uyarı kaydı işlendi.
Havalimanı kontrolünde göçmenlik yetkilileri Varshney’nin ülke dışına çıkışını engelleyip CBI ekiplerine teslim etti. Böylece Varshney, resmi işlemlerinin tamamlanmasının ardından tutuklandı.
Teknik altyapı geliştiricisinin ceza sorumluluğu
GainBitcoin davası, Hindistan’daki en büyük aktif kripto dolandırıcılık dosyası olmasının yanı sıra, yalnızca tanıtıcı ve yönetici değil, teknik altyapıyı kuran yazılım geliştiricilerin de cezai sorumlulukla karşı karşıya kaldığı nadir örneklerden biri olarak gösteriliyor. Varshney’e yöneltilen suçlamalar arasında doğrudan platformun yazılım altyapısını, akıllı sözleşmelerini ve yatırımcı portalını kurmuş olması da var. Bu noktada teknik altyapının genel kullanımlı araçlar yerine özel olarak dolandırıcılığa hizmet edecek şekilde tasarlanmış olup olmadığı, sürecin en önemli hukuki tartışma başlığı olarak öne çıkıyor.
Uzmanlara göre, platformun bu yönü diğer bazı davalarda da benzer hukuki tartışmalara zemin hazırlıyor. Altyapı geliştiricisinin rolünün doğrudan suçla bağlantılı olup olmadığının bundan sonraki davaların gidişatında etkili olacağı belirtiliyor.
Küresel çapta benzer olaylar
GainBitcoin dosyası, kripto dünyasındaki tek örnek değil. İki hafta önce ABD’de Christopher Alexander Delgado, Goliath Ventures Inc. isimli şirketiyle 2023-2026 yılları arasında benzer yöntemlerle yatırımcılardan ciddi miktarda para topladığı suçlamasıyla federal yetkililerce tutuklandı. Adalet Bakanlığı bu kişi hakkında dava açtı ve Delgado’nun binlerce kişiyi mağdur ettiği ileri sürüldü. İlgili şirketin adının ve stratejisinin, genç yatırımcıları hedef almada öne çıktığı belirtiliyor.
Her iki olayda da karmaşık görünen platformlar, gerçekçi olmayan kazanç vaatleri ve sistemin şeffaf olmayan işleyişi öne çıkıyor. Bunun, yatırımcıların sistemin gerçek niteliğine dair yanılmasına zemin hazırladığı aktarılıyor.
