Eski Ripple geliştiricisi Matt Hamilton, XRP Ledger üzerindeki merkeziyetsiz borsanın kripto sektöründeki en eski yapılardan biri olduğunu belirterek XRP’nin ilk tasarımını övdü. Hamilton’ın değerlendirmesi, Solana Summit Germany etkinliğinde tanıtılan yeni bir DEX projesinin ardından geldi.
Hamilton’dan XRP Ledger vurgusu
XRP Ledger, 2012’de kullanıma açıldığından bu yana kesintisiz çalışan bir merkeziyetsiz borsaya ev sahipliği yapıyor. Bu yapı, kullanıcıların XRP karşılığında veya başka tokenlarla alım satım yapmasına imkan tanıyor. Ağ üzerinde alınan ücretlerin düşük seviyede kaldığı, bu ücretlerin herhangi bir aracıya değil doğrudan ağ işleyişine bağlı olduğu aktarılıyor.
Hamilton, sosyal medya paylaşımında, bugün yeniden ele alınan bazı piyasa yapısı sorunlarının XRP Ledger üzerinde yıllar önce çözüldüğünü savundu. Geliştirme sürecinin 2011’de başladığını, ağın ise 2012’de devreye alındığını hatırlattı.
Hamilton, sektörde aynı problemlerin tekrar tekrar çözülmeye çalışıldığını belirterek, bu yapının XRP Ledger üzerinde yaklaşık 15 yıl önce hayata geçirildiğini ve buna rağmen birçok blokzincirin benzer başlıklara yeniden döndüğünü söyledi.
Solana etkinliğinde öne çıkan proje
Hamilton’ın çıkışı, Solana Summit Germany’de tanıtılan Mato projesine verilen sunumun ardından gündeme geldi. Kurucusu Thomas Gehrmann tarafından tanıtılan proje, önden işlem riskini ortadan kaldırmayı, aracıları devreden çıkarmayı ve emirleri açık artırma yöntemiyle doğrudan eşleştirmeyi hedefleyen bir DEX modeli sundu.
Mini sözlük: CLOB, yani merkezi limit emir defteri, alım ve satım emirlerinin fiyat ve miktara göre sıralandığı piyasa yapısını ifade eder. AMM ise işlemleri likidite havuzları üzerinden otomatik fiyatlama ile gerçekleştiren farklı bir merkeziyetsiz borsa modelidir.
Hamilton, Solana tabanlı bu yaklaşımın çözmeye çalıştığı meselelerin XRP Ledger’da çok daha önce ele alındığını ileri sürdü. Buna karşın Solana tarafında geliştirilen modelin de sektörde ilgi görmesinin doğal olduğu değerlendiriliyor.
XRPL DEX yapısındaki farklar
XRP Ledger üzerindeki CLOB tabanlı DEX, işlemler için otomatik piyasa yapıcı kullanımını zorunlu kılmamasıyla ayrışıyor. Ağ üzerinde AMM destekli takas yapılabilse de, işlem gerçekleştirmek için bu modele mecbur kalınmıyor. Bu yönüyle XRP Ledger’ın yapısı, yalnızca havuz tabanlı sistemlerle çalışan birçok merkeziyetsiz borsadan farklı bir konumda bulunuyor.
XRP Ledger doğrulayıcılarından Vet ise bu tartışmaya, ağ bugün piyasaya çıkmış olsaydı tablonun nasıl şekilleneceğini merak ettiğini belirterek katıldı.
Geliştirme süreci devam ediyor
XRP Ledger üzerindeki merkeziyetsiz borsa altyapısının gelişimi sürüyor. Son dönemde oylamaya sunulan başlıklardan biri de Lending Protocol oldu. Bu yapı, tek varlıklı bir kasa üzerinden toplanan fonlarla zincir üstünde sabit vadeli ve teminatsız kredi verilmesini amaçlayan bir DeFi bileşeni olarak öne çıkıyor.
Hamilton’ın değerlendirmeleri, kripto piyasasında yeni DEX tasarımlarına yönelik ilginin sürdüğünü, buna karşılık eski ağlarda geliştirilen çözümlerin yeniden tartışma konusu haline geldiğini gösterdi. Tartışmanın odağında ise XRP Ledger’ın erken dönem mimarisinin bugün de ne ölçüde geçerli kaldığı sorusu yer aldı.
