Avrupa Merkez Bankası (ECB), euro destekli stablecoin düzenlemelerinde gevşemeye gidilmesinin Avrupa bankacılık sistemi üzerinde ciddi riskler yaratabileceği konusunda uyarıda bulundu. Kurumun son zamanlarda yaptığı açıklamalarda, özellikle AB içinde euro stablecoin kullanımının ve piyasasının büyümesine yönelik bazı önerilerin, finansal istikrarı olumsuz yönde etkileyebileceği vurgulandı.
Euro stablecoin önerilerine tepki
Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Bruegel tarafından hazırlanan ve Lucrezia Reichlin, Bo Sangers ile Jeromin Zettelmeyer’in imzasını taşıyan raporda, Avrupa’nın stablecoin’ler konusunda çok katı kurallar getirmesi halinde bu alanda ABD dolarına bağımlılığın artabileceği belirtildi. Raporda ayrıca, fazla sıkı düzenlemelerin euro tabanlı stablecoin projelerinin Avrupa dışına çıkmasına neden olabileceği değerlendirildi.
Bu önerilere karşı ECB Başkanı Christine Lagarde başta olmak üzere üst düzey banka yetkilileri, Nicosia’daki bir toplantıda olası finansal risklere güçlü bir şekilde dikkat çekti. Reuters’a konuşan banka yetkilileri, stablecoin taraftarı görüşlerin bankacılık sisteminin temelini zayıflatacağını düşünüyor.
Mini sözlük: Bruegel, Avrupa ekonomisi ve politikasında uzman, AB merkezli bir düşünce kuruluşudur. Finans politikaları, regülasyon ve bankacılık alanlarında raporlar ve analizlerle öne çıkmaktadır.
ECB yetkilileri, “Euro destekli stablecoin kurallarında gevşeme, bankaların mevduat tabanını zayıflatabilir ve kredi akışında daralmaya yol açabilir,” değerlendirmesinde bulundu.
Mevduat ve finansal istikrar riski vurgusu
Stablecoin kullanıcılarının, varlıklarını bankalardan çekerek stablecoin rezervlerine aktarması, bankaların ellerindeki mevduatın azalmasına yol açıyor. Bu tip bir süreç, uzun vadede kredi verme kapasitesini ve bankacılık sistemini doğrudan etkileyebilir.
ECB, bu tür gelişmelerin yalnızca finansal istikrarı değil, aynı zamanda faiz oranı politikalarının etkinliğini de zora sokabileceğine işaret ediyor. Bankacılık sisteminin en önemli yapı taşlarından olan mevduatların azalması, kredi temininde güçlük çıkarabilir ve özellikle ekonomik durgunluk dönemlerinde bankaların ekonomiye destek olmasını zorlaştırabilir.
ECB ayrıca, bankaların fonlama imkanlarının daralması nedeniyle borçlanma maliyetlerinin yükselmesinin muhtemel olduğunu kaydetti.
Merkez bankası politikası ve dolar riskine vurgu
ECB’nin dikkat çektiği bir diğer önemli nokta ise, piyasada hâlen en çok kullanılan stablecoin’lerin ABD doları temelli olması. Küresel stablecoin piyasalarının dolar üzerinden şekillenmesi, Avrupa’da yabancı para politikası etkilerinin daha hızlı yayılmasını mümkün kılıyor.
| Para Birimi | Stablecoin Pazar Payı (Küresel) | ECB’nin Temel Endişesi |
|---|---|---|
| ABD Doları | >%90 | Avrupa’ya dış para politikası etkisi |
| Euro | <%10 | Mevzuat sıkı olursa rekabet zayıflığı |
ECB yöneticileri, kurallarda gevşeme olması halinde stablecoin piyasalarında ani nakit çekişleri ve panik ortamının da gelişebileceğini belirtti. Bu riskler, piyasada ani değer kayıplarına ve dalgalanmalara yol açabilecek nitelikte değerlendirildi.
Christine Lagarde’ın da daha önce verdiği bir demeçte, stablecoinlerin sağlayacağı bazı avantajların mevcut riskler karşısında sınırlı kalabileceğini düşündüğünü ifade ettiği biliniyor.
Policymaker’lar arasında görüş ayrılıkları
Bazı Avrupalı siyasetçiler yine de dijital ödeme sistemlerinde Avrupa’nın ABD ve diğer bölgelere karşı daha rekabetçi olması gerektiğini düşünüyor. Dijital euro ve stablecoin destekli ödeme ekosistemlerinin AB içindeki dijital dönüşüm açısından önemine dikkat çekiliyor.
Buna rağmen ECB’de hakim görüş, büyük ölçekli stablecoin pazarının büyümesinin hem geleneksel bankacılık yapısına hem de Eurosystem’in para politikası etkinliğine zarar verebileceği yönünde şekilleniyor. Gözler, Avrupa’nın kripto paralar ve stablecoin düzenlemelerinde nasıl bir yol haritası çizeceğinde olacak.
