ABD Yüksek Mahkemesi, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun uzun yıllardır uyguladığı susturma kuralına karşı yapılan Birinci Değişiklik temelli başvuruyu gerekçe açıklamadan reddetti. Karar, SEC’in mayıs ayında bu politikayı geri çekmiş olmasına rağmen, söz konusu anayasal tartışmayı kesin biçimde sonuçlandırmadı.
50 yıllık kural ve dava süreci
SEC, 1972’de kabul edilen 202.5(e) kuralı kapsamında, yaptırım soruşturmalarında uzlaşmaya giden tarafların daha sonra kamuoyu önünde suçlamaları reddetmesini engelliyordu. Bu düzenleme yaklaşık 50 yıl boyunca yürürlükte kaldı. New Civil Liberties Alliance, bu hükmü açık sansür olarak nitelendirdi.
Dava, Thomas Powell adına New Civil Liberties Alliance tarafından açıldı. Powell, 2021’de kayıt dışı petrol ve doğal gaz menkul kıymet arzlarıyla bağlantılı SEC suçlamaları kapsamında uzlaşmaya gitmiş, 75.000 dolar ceza ödemeyi kabul etmişti. Uzlaşma şartları arasında, hakkındaki iddiaları kamuoyu önünde reddedememesi de yer aldı.
New Civil Liberties Alliance, haziran ayı başında sunduğu yanıtta, bir gecede kaldırılabilen kuralların bir gecede yeniden yürürlüğe konulabileceğini, bu nedenle hükümetin susturma kuralının tekrar uygulanmayacağına dair güvence vermediğini savundu.
SEC ise kuralı mayıs ayında yürürlükten kaldırdığı için Powell davasının konusuz kaldığını savundu. Buna karşın davacı taraf, Yüksek Mahkeme’nin yine de dosyayı ele alarak federal kurumların Amerikalıları Birinci Değişiklik kapsamındaki ifade özgürlüğü haklarından vazgeçmeye zorlayamayacağını açık biçimde ortaya koyması gerektiğini ileri sürdü.
Kripto şirketleri açısından olası etkiler
Kararın kripto sektörü açısından önemi, son yıllarda çok sayıda şirketin SEC ile uzlaşmaya gitmiş olmasından kaynaklanıyor. Bu şirketlerin bir bölümü, geçmiş uzlaşmalar nedeniyle dosyalarındaki iddialara kamuoyu önünde ayrıntılı yanıt veremedi. SEC mayıs ayında, geçmiş uzlaşmaları bu nedenle yeniden açmayacağını da duyurdu.
Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu da haziran ayında benzer uygulamasını kaldırdı. CFTC, 1998’den beri yürürlükte olan kendi düzenlemesini iptal ederken eski uzlaşmalardaki reddetmeme hükümlerini de uygulamayacağını açıkladı. CFTC, ABD’de türev piyasalarını denetleyen federal kurum olarak biliniyor.
| Kurum | Düzenleme durumu | Tarih |
|---|---|---|
| SEC | Susturma kuralını kaldırdı | Mayıs |
| CFTC | Benzer kuralı kaldırdı | Haziran |
SEC ayrıca önceki kripto yaptırım yaklaşımındaki bazı eksikleri kabul etti ve Coinbase, Binance ve Kraken’in de aralarında bulunduğu şirketlere karşı açılmış yedi davayı düşürdü. Buna rağmen Yüksek Mahkeme’nin son kararı, susturma kuralının gelecekte başka bir yönetim tarafından yeniden yürürlüğe konulmasının önünü hukuken tamamen kapatmış olmadı.
SEC, politikayı geri çekerken geçmiş uzlaşmaları yeniden açmayacağını, tarafların isterlerse davaları hakkında artık kamuoyu önünde konuşabileceğini duyurdu.
Bu nedenle, geçmişte eski kurallar altında uzlaşan sanıkların SEC’in suçlamalarına karşı şimdi açık biçimde itiraz edip etmeyeceği önümüzdeki dönemde netleşecek. Anayasal sorunun esası ise Yüksek Mahkeme emsal kararı vermediği için belirsizliğini koruyor.
