Ethereum‘un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, ağın teknik yönünü yeniden tanımlayan kapsamlı bir güncelleme paylaştı. Buterin’in “Strawmap” adını verdiği yeni çerçeve, Merge ve Surge gibi aşamalardan oluşan önceki altı bölümlü yol haritasını geride bırakıyor. Yeni yapı, Ethereum’un gelişimini üç mimari katman altında topluyor: uzlaşma katmanı, veri katmanı ve yürütme katmanı.
Kuantum riski yol haritasını değiştirdi
Bu değişimin merkezinde, güçlü kuantum bilgisayarların beklenenden daha erken ortaya çıkabileceği endişesi yer alıyor. Bu nedenle araştırmacılar, güvenlik planını kuantum sonrası döneme uyarladı. Yeni yol haritasına kuantum sonrası açık anahtar kaydı ile PQ işlemleri eklendi.
Buterin, ölçeklenme planının artık kuantum sonrası güvenlik bağlamında daha agresif bir yaklaşım içerdiğini vurguladı. Bu kapsamda hafif LeanSPHINCS imzaları ve “zkzk” olarak anılan kriptografik çerçeveler öne çıkıyor.
Mini sözlük: Kuantum sonrası kriptografi, gelecekte kuantum bilgisayarların çözmesini zorlaştıracak şifreleme yöntemlerini ifade eder. STARK ise işlemleri veriyi açığa çıkarmadan doğrulamaya yarayan bir ispat yöntemi olarak biliniyor.
Bu dönüşüm bazı zor teknik tercihleri de beraberinde getirdi. Yıllardır geliştirilen Verkle ağaçları artık resmi olarak gündemden çıkarıldı. Buterin, bazı bileşenlerin daha iyi yapılarla değiştirildiğini söyledi.
Buterin, önceki tasarımın bazı parçalarının daha üstün yapılarla değiştirildiğini ve yeni yaklaşımın kuantum sonrası döneme göre şekillendiğini vurguluyor.
Verkle ağaçlarının yerini Poseidon ikili ağaçları aldı. Bu yapı, özellikle STARK ispatlarında kullanılan karmaşık matematikle daha verimli çalışacak şekilde tasarlandı.
Yeni mimari ve ücret piyasası planı
Yeni yaklaşımın teknik temelini özyinelemeli STARK ispatları ile yerel rollup yapıları oluşturacak. Buterin, 2023 yılında bu yaklaşımın değerlendirilemeyeceğini, çünkü SNARK teknolojisinin o dönemde yeterince olgunlaşmadığını belirtti.
Ethereum’un ekonomik modeli de bu çerçevede değişiyor. Yol haritasına gas ve blob kapasitesi için kısa ve uzun vadeli vadeli işlem yapıları eklendi. Böylece büyük uygulamalar, ağ kapasitesini önceden sabit fiyatla ayırtabilecek. Bu modelin, kullanıcıları ani ücret artışlarına karşı koruması amaçlanıyor.
| Başlık | Önceki yaklaşım | Yeni yaklaşım |
|---|---|---|
| Yol haritası yapısı | Altı aşamalı model | CL, DL ve EL katmanları |
| Güvenlik önceliği | Klasik kriptografik yaklaşım | Kuantum sonrası uyum |
| Veri yapısı | Verkle ağaçları | Poseidon ikili ağaçları |
Yapay zeka doğrulama sürecinde öne çıktı
Bu kadar sıkı entegre edilmiş bir mimarinin güvenliği için, protokol tanımlarının uçtan uca biçimsel doğrulamadan geçirilmesi planlanıyor. Biçimsel doğrulama, bir sistemin kurallara matematiksel olarak uyup uymadığını denetleyen yöntemler bütünü olarak biliniyor.
Buterin, kod hacminin artık yalnızca insan denetimiyle doğrulanamayacak kadar büyüdüğünü düşünüyor. Bu nedenle bu sürecin modern yapay zeka araçlarına bırakılmasını öngörüyor.
Yeni planda yapay zeka araçlarının, protokol özelliklerinin biçimsel doğrulamasını üstlenmesi öngörülüyor; çünkü kod tabanı insan denetimiyle tek başına yönetilemeyecek ölçüde genişledi.
USDT
AAPL
