Uniswap, otomatik piyasa yapıcı (AMM) teknolojisi üzerine açılan ve merkeziyetsiz finans (DeFi) sektörünün yakından izlediği önemli bir patent davasını kazanarak, sektörde ses getiren bir savunma başarısı elde etti. Mahkeme kararı, Uniswap’ın temel token takas formülünün, patent yasaları kapsamında özel olarak korunamayacağına hükmetti.
Davanın Detayları ve Taraflar
ABD merkezli Uniswap, 2018 yılından bu yana açık kaynaklı otomatik token takası sağlayan bir merkeziyetsiz borsa olarak faaliyet gösteriyor. Bu platformun arkasındaki isim Hayden Adams ise, blokzincir dünyasında yenilikçi yaklaşımlarıyla tanınıyor. Davanın açılmasına neden olan iddialar ise, 2017 yılında alınan bir patente dayandırılmıştı. Bancor topluluğuna yakınlığıyla bilinen Bprotocol Foundation ve LocalCoin Ltd., Uniswap Labs ile Uniswap Foundation hakkında Mayıs 2025’te New York federal mahkemesinde patent ihlali iddiasıyla dava açtı.
Patent davasının odağında, likidite havuzlarında otomatik fiyatlamaya imkân tanıyan ve blokzincir dünyasında “xy=k” formülü olarak bilinen sabit çarpan AMM modeli yer aldı. Davacılar, Uniswap’in bu yöntemi kullanmasına rağmen gerekli izni almadığını ileri sürdü ve geriye dönük maddi tazminat talebinde bulundu.
Mahkemenin Kararı ve Sektöre Yansımaları
Uniswap tarafı, söz konusu iddiaları reddetti ve platformun kodlarının başından itibaren açık şekilde paylaşıldığını belirtti. Ayrıca, tartışmalı patentin temelde matematiksel prensiplere dayandığını ve bu prensiplerin blokzincir tabanlı sistemlerde yaygın olarak kullanıldığını savundu.
Mahkeme 11 Şubat 2026 tarihinde Uniswap lehine karar verdi. Söz konusu karara ilişkin olarak Uniswap’ın kurucusu Hayden Adams, sosyal medya üzerinden, bir avukat aracılığıyla davanın kazanıldığı bilgisini paylaştı. Karar, davacıların iddia ettiği gibi patent korumasının temel finansal algoritmalar için geçerli olmadığını gösterdi.
Mahkemenin, kodun şeffaf ve kamuya açık olmasına vurgu yaptığı, bu nedenle de patent ihlali şartlarının oluşmadığı belirtildi.
DeFi ekosisteminde önde gelen kuruluşlardan DeFi Education Fund ve Solana Institute da mahkeme sürecinde Uniswap’a destek vermişti. Bu kuruluşlar, temel finansal formüller üzerinde patent sınırlamalarının açık kaynak ekosistemlerinde inovasyonu olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
DeFi Dünyasında Patent Tartışması
Kripto sektöründeki birçok uzman ve hukukçu, kararı sektörde inovasyonun önünü açan önemli bir gelişme olarak değerlendiriyor. Zira birçok merkeziyetsiz borsanın kullandığı bu temel algoritmalar, açık erişimli şekilde yaygın olarak uygulanıyor. Bu nedenle, patent koruması getirilmesi sektörde ciddi tartışmalara yol açıyordu.
Gözlemciler, Uniswap’ın kazandığı davanın; özellikle açık kaynaklı projelerde geliştirilmiş finansal algoritmaların fikri mülkiyet şemsiyesi altına alınmasının hukuki açıdan ne kadar güç olduğuna işaret ettiğini dile getiriyor.
