Kanada’da kripto paralarla siyasi partilere yapılacak bağışları tamamen yasaklamayı hedefleyen yasa tasarısı Meclis’te ikinci oylamadan geçti. Tasarı, geniş çaplı destek alarak komite aşamasına taşındı ve yasal sürecin önemli bir adımını geride bıraktı.
Yasa tasarısının kapsamı ve amacı
Görüşülen C-25 sayılı yasa, “Güçlü ve Özgür Seçimler Yasası” adıyla biliniyor. Tasarı, sadece kripto paraları değil, aynı zamanda havale ve ön ödemeli kart gibi izlenmesi zor olan finansal araçlar üzerinden yapılacak siyasi bağışları da tamamen yasaklıyor. Yapılacak izinsiz kripto bağışlarının, alıcılar tarafından en geç 30 gün içinde ya gönderene iade edilmesi ya da devlet hazinesine aktarılması zorunlu olacak.
Kanada’da kripto paralarla siyasi bağış imkânı, 2019’dan bu yana yasal olarak mümkün. Ancak bugüne kadar hiçbir büyük federal parti bu yolla bağış kabul etmedi, son seçimlerde ise kayda geçen bir kripto bağışı açıklanmadı.
Komite süreci ve siyasi tartışmalar
Tasarı Meclis’te görüşülürken, Liberal Parti’nin hükümetle ilişkilerden sorumlu meclis sekreteri Kevin Lamoureux ana savunuculardan biri olarak öne çıktı. Lamoureux’un, yapay zekâ kaynaklı sahte içerikler, seçimlere yabancı müdahale ve idari yaptırımlar gibi farklı başlıkları öne çıkardığı belirtiliyor. Kripto yasağı ise tartışmaların odağında yer almadı.
Muhafazakâr Parti milletvekilleri, yeni finansman kuralları ve bu kısıtlamaların nasıl uygulanacağına dair sorular yöneltti. Parti, son seçimde liderliğini yürüten Pierre Poilievre’in kripto dostu tutumuyla biliniyor. Ancak genel olarak Meclis’teki tartışmalarda kripto yasağı üzerine ciddi bir çekişme yaşanmadı.
Kripto paraların Kanada siyasetinde bugüne kadar neredeyse hiç kullanılmaması, getirilen sınırlamalara yönelik düşük direncin başlıca nedeni olarak gösteriliyor.
Uluslararası gelişmeler ve arka plan
Benzer yasal düzenlemeler başka ülkelerde de gündeme geliyor. İngiltere, 2024 başında yürürlüğe soktuğu yasa ile dijital varlıkların siyasi bağış olarak kullanılmasını yasakladı. Gerekçe olarak, bu araçların yabancı kaynaklardan gelen paranın kökenini gizlemede kullanılabilmesi gösterildi. ABD’de ise tam tersi yönde bir tutum hâkim; Federal Seçim Komisyonu, 2014’ten beri Amerikan seçim kampanyalarına kripto bağışını kabul ediyor.
Kanada Seçim Kurulu Başkanı, 2022 yılında kripto bağışların daha sıkı denetlenmesini önermiş, Kasım 2024’te ise doğrudan tüm kripto bağışlarının yasaklanması yönünde tavsiye vermişti. Gerekçe olarak, dijital varlıklardaki yarı anonim yapı ve bağışçıların kimliklerinin doğrulanmasının güçlüğü öne sürüldü.
Bir önceki parlamento döneminde de kripto bağışlarını hedefleyen benzer bir yasa gündeme gelmişti. C-65 numaralı bu düzenleme, Meclis’in Ocak 2025’te askıya alınmasıyla süreç içinde sonuçlanamamıştı. Şimdi ise yeni yasa ile yeniden harekete geçilmiş oldu.
Küresel düzeyde dijital varlıkların siyasetteki rolü giderek daha sık tartışılırken, Kanada’nın aldığı bu yeni pozisyon, ülkede kripto ekosisteminin geleceği açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
