İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere yönelik olarak Bitcoin destekli yeni bir sigorta hizmeti başlattığını açıkladı. Hormuz Safe adını taşıyan bu hizmet, özellikle İranlı denizcilik şirketleri ve yük sahiplerine sunuluyor. Yetkililer, sistem aracılığıyla yılda 10 milyar dolar gelir elde edilmesinin hedeflendiğini belirtiyor.
Bitcoin temelli sigorta hizmeti devreye alındı
Hormuz Safe sigortası, yük taşımacılığı sırasında devreye giriyor. Mal sahibi yükle birlikte yolculuk yaptığında, sigorta kapsamında alınan teminat başlıyor ve işlemi belgeleyen imzalı bir fiş düzenleniyor. Platformun tam kapsamıyla resmi internet sitesinin yakında açılacağı duyurulurken, İran medyasındaki haberlere göre sistem sınırda hizmet vermeye başlamış durumda. Hizmetin, denizcilik sigortası ve şifreli gemi kontrolü gibi farklı alanları da kapsayacağı belirtiliyor.
Bu girişim, lojistik sektörüne yeni bir finansal araç kazandırmayı amaçlamakla birlikte, bölgeden geçen her ticari geminin ödemesi gereken ek bir ücret olup olmayacağı konusunda soru işaretleri taşıyor. Zira hali hazırda Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler tek bir seferde 2 milyon dolara kadar ulaşan masraflarla karşılaşabiliyor.
Hürmüz Boğazı’nda yeni otorite devrede
İran Ulusal Güvenlik Konseyi, Hürmüz Boğazı’nı yakından izleyip yönetmek için yeni bir yapı oluşturduğunu duyurdu. Basında yer alan bilgilere göre, Hürmüz Safe sigorta hizmetinin sağlanmasından ve bölgedeki operasyonlara dair anlık bilgilerin paylaşılmasından sorumlu olacak bu kuruluşun adı Fars Körfezi Boğazı Otoritesi olarak açıklandı.
Verilen sigorta hizmetinin yalnızca İranlı şirket ve yük sahiplerine sunulacağı aktarılırken, her taşınan yükün sigorta onayının hemen ardından imzalı bir belgeyle güvence altına alındığı ifade ediliyor.
İran yönetimi, Hürmüz üzerindeki transit sisteminden elde edilecek gelirin, son altı haftadır devam eden ABD-İsrail hava saldırıları nedeniyle oluşan zararların onarımı için kullanılacağını aktardı.
Daha önce Hürmüz’den geçen gemilerden herhangi bir ücret alınmazken, ABD ve Çin bu uygulamaya karşı net tutum sergiledi. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in boğazın askeri amaçlarla kullanılmasına ve ücret alınmasına karşı olduğunu dile getirdiği belirtildi. Çin’den bu açıklamaya herhangi bir yalanlama gelmiş değil.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de boğazın tamamen açık tutulması ve geçişlerden ücret alınmaması gerektiğini vurguladı.
Denizcilik piyasasında artan sigorta maliyetleri ve yaptırım riski
Bölgedeki askeri operasyonların başlamasından bu yana, Basra Körfezi’ne gidecek gemilerin sigorta masraflarında önemli artışlar yaşanıyor. Savaş riski ek teminatları birkaç günde beş katına yükseldi.
Mart ayında örneklenen bu artış sonrası bazı büyük sigorta şirketleri hizmetlerini durdurdu. Gard, Skuld, NorthStandard ve American Club, askeri tırmanışla birlikte Basra Körfezi’ndeki savaş riski poliçelerinden hızla çekildi. Daha sonra ise devlet destekli bazı sigortacıların sınırlı şekilde piyasaya döndüğü görüldü. Örneğin ABD merkezli Chubb Limited, 20 milyar dolarlık bir savaş riski sigorta programı başlattı.
Tüm gelişmelere rağmen, çok sayıda denizcilik şirketi hala yeni saldırı ihtimali, gemi el koyma riski ve mürettebat güvenliği nedeniyle Hürmüz’den geçişe mesafeli yaklaşıyor. Ayrıca Mart ayındaki bazı raporlara göre, İran savaşla birlikte ticari gemilerden kriptoyla transit ücreti talep etmeye başlamış ve bu tutar bazı seferlerde 2 milyon dolara ulaşmıştı.
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi ise bu tür uluslararası su yollarında herhangi bir geçiş ücretini yasaklıyor. Şu ana kadar hiçbir ülke ya da denizcilik şirketi, İran’ın sunduğu yeni Hormuz Safe sigorta hizmetine resmi ilgi göstermedi.
