Donald Trump göreve geldiği günden bu yana Powell’ın berbat biri olduğunu sayıklayıp duruyor. Neredeyse her hafta faiz indirim çağrısında bulunuyor. Hukuken onu görevden alamadığı için ve bunu baskıyla yaptığı senaryoda Fed’e güven zedeleneceğinden sarı saçlarını yolmaktan başka çaresi yok. Peki ya Fed 300bp faiz indirimi yaparsa?
Fed Faiz İndirimi
Trump son paylaşımında Fed’in 300bp faiz indirimi yapması gerektiğini söyledi. Bu daha önce oldu mu? En son 2020 yılının 15 Mart’ında 100bp indirim görmüştük. Geçen yılki faiz indirimleri de 50bp indirimle başlamış ardından durmuştu. TKL bugün 300bp indirim olduğunda nelerle karşılaşacağımızı ele alıyor.
ABD Başkanı daha yüksek faizlerin ülkenin faiz giderlerini artırdığını söylüyor. Bu konuda haklı ve ABD borcunun 12 aylık maliyeti 1,2 trilyon dolar. Sadece yıllık faiz trilyon dolar eşiğini çoktan geçti. ABD tek başında günde 3,3 milyar dolar faiz ödüyor. Bunu Türk lirasına vurursak 132 milyar TL gibi büyük bir rakamdan bahsediyoruz. Yıllık gider Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC)’nin toplam piyasa değerinden biraz fazla. Bu dünyanın en büyük çip üreticisi.
“ABD borçlarının ortalama faizi ~%3,3’tür. 29 milyar dolarlık kamu borcunun tamamının faizi 300 baz puan düşürülürse, ABD yılda 290 milyar dolar × 3 = 870 milyar dolar tasarruf edebilir. Ancak, bu borcun tamamını hemen yeniden finanse etmek imkansızdır. Gerçekçi olarak, 1. yılda %20’si yeniden finanse edilerek ~174 milyar dolar tasarruf edilebilir.”
Yani Trump’ın faizleri düşür ve senelik 360 milyar dolar daha az faiz ödeyelim tezi aslında politik bir slogan.
Fed Faiz İndirir Mi?
Tarifelerle alakalı belirsizliğin 1 Ağustos’a ertelenmesi, ülkelere gönderilen çok sayıda mektuptaki oranların 2 Nisan tarihindeki oranlarla aynı olması vesaire gibi konuların hepsini bir kenara bırakalım. Bunları zaten uzun uzadıya yazdık.
Fed faizleri indirmeye başlasa da 100bp büyüklüğünde bir indirim bile abartı. Yani Trump 300bp indirimi hemen isterken olmayacağının farkında. 2008 çöküşü veya 2020 pandemi döneminde bile 100bp maksimum indirim gördük. Trump bugün bunun 3 katını talep ediyor.
Tarihte 100bp üzerinde bir faiz indirimi yok. Peki sonucu ne olur?
- Yıllık %3,8’in üzerinde büyüyen ABD ekonomisi görürüz.
- TÜFE %5’i aşar ve üzerinde daha büyük zirvelere hareket eder.
Başta 2020 benzeri hisse senetleri rallisi olur, bedava para kripto paraları yeni tarihi zirvelere iter. Ancak bedava para yoktur. Mortgage oranları, 2020’den bu yana fiyatların zaten %50 arttığı bir piyasada ~%7’den ~%4’e düşeceği için konut fiyatları %25’in üzerinde yükselir. Peki bu ne anlama gelir? Elbette daha fazla enflasyon.
Mortgage oranları düşse de, fiyatlardaki artış satın alınabilirlikteki iyileşmeleri geri alacaktır. Sorunlar bununla sınırlı da değil. Dolar endeksi %10’un üzerinde düşüş yaşadı.
“Bu, 1973’ten bu yana bir yıla en kötü başlangıç olan 2025’in 1. ve 2. çeyreğinde ABD Doları’ndaki -%10,8’lik düşüşün üzerine inşa edilecektir.” – TKL
Her şeyin artı ve eksisi var. Bu durumun artısı ise ABD’nin ticaretteki gücünü artıracak olması. Trump nasıl diğer ülkeleri “kendi para birimlerinizi değersiz hale getirip ticaret avantajı elde ediyorsunuz, sizin canınıza okurum” diyerek tehdit ediyorsa, Çin’i küresel ithalatçıya dönüştürerek kendisi bu avantajdan yararlanabilir.
