Bitcoin 82.500 dolardan işlem görürken, ABD’deki spot kripto para ETF’lerinden çıkan sermaye ve vadeli işlemlerde yükselen kaldıraç piyasadaki endişeleri artırıyor. Farside verilerine göre spot Bitcoin ETF’leri dün 244,1 milyon dolarlık net çıkışla üst üste ikinci günü yüksek tutarlı çıkışla tamamladı. Spot Ethereum ETF’lerinde ise 72,5 milyon dolarlık net çıkış yaşandı ve çıkış serisi sekiz işlem gününe uzadı.
Vadeli işlemlerdeki hareketlilik, geçen yıl ekim ayında yaşanan büyük tasfiye dalgasıyla karşılaştırılıyor. Bununla birlikte analistler, pozisyon taşıma maliyetlerinin ve fiyat düşüşleri sırasında gerçekleşen tasfiyelerin geçen yıla göre daha düşük olduğuna dikkat çekiyor. Bu farklılıklar, kaldıraç artmasına rağmen benzer büyüklükte bir zincirleme tasfiye riskinin şimdilik sınırlı kaldığına işaret ediyor.
Kaldıraç yükseliyor, toparlanma için ETF talebi bekleniyor
CoinGlass’ın 7 Ekim verilerine göre Bitcoin vadeli işlemlerindeki açık pozisyon miktarı, önceki yedi günde yüzde 4 artarak 650.480 BTC’ye ulaştı. Geçen yıl 10 Ekim’de başlayan büyük tasfiye dalgasından önce de açık pozisyonlar beş günde yüzde 4,1 yükselmişti. 7 Ekim’deki satışlarda Bitcoin yüzde 2’den fazla gerileyerek 83.000 dolar seviyesine inerken, Ethereum yüzde 3,5 düşüşle yaklaşık 2.600 dolara çekildi. Yalnızca bir saat içinde yaklaşık 403,58 milyon dolarlık uzun pozisyon tasfiye edildi.
Geçen yılki dalgada ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’den yapılan ithalata ek gümrük vergileri açıklaması sert satışları tetiklemişti. CoinGlass verilerine göre 10–11 Ekim’de 19 milyar doların üzerinde kripto para pozisyonu zorunlu olarak kapatılmış, toplamın yaklaşık yüzde 90’ını oluşturan 17 milyar dolarlık bölüm uzun pozisyonlardan gelmişti.
Açık pozisyonların piyasa değerine oranı da o dönemdeki seviyelere yaklaşıyor. Bitcoin’de bu oran yüzde 3,2’ye ulaşırken, geçen yılki tasfiye öncesinde yüzde 3,7 düzeyindeydi. Ethereum’da ise mevcut yüzde 10,4’lük oran, geçen yılın yüzde 11,3 seviyesine yakın bulunuyor.
Buna karşın analist Ananda Banerjee, piyasada geçen yıl görülen aşırı ısınmanın henüz belirginleşmediğini söylüyor. Bunun temel nedeni, kaldıraçlı pozisyonları açık tutmanın maliyetinin düşmesi. Sürekli vadeli işlemlerde uzun ve kısa pozisyon sahipleri arasında ödenen fonlama ücretlerinin yüksek ve pozitif kalması, yükseliş yönündeki işlemlerin fazla yoğunlaştığının göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Geçen yılki tasfiyeden önce Binance ve Bybit’te Bitcoin ile Ethereum için incelenen 32 borsa-gün gözleminin 18’inde yıllıklandırılmış fonlama oranı yüzde 8’i aşmıştı. Son dönemdeki 28 gözlemin yalnızca birinde bu eşik geçilirken, üçünde oran negatif çıktı. Deribit’te de Bitcoin’in yıllıklandırılmış fonlama oranı, geçen yılki dalga öncesindeki yüzde 26,9’dan yüzde 7,1’e geriledi.
Tasfiyelerin fiyat hareketine göre şiddeti de daha düşük. Aktarılan son 24 saatlik verilerde Bitcoin yaklaşık yüzde 2 gerilerken 487,02 milyon dolarlık uzun pozisyon tasfiye edildi. Bitcoin fiyatındaki her yüzde 1’lik düşüş başına yaklaşık 248 milyon dolarlık tasfiye gerçekleşirken, geçen yılki büyük dalgada bu tutar 2,2 milyar dolar düzeyindeydi. Mevcut yoğunluk, o dönemin yaklaşık dokuzda birinde bulunuyor.
Şifreleme endişeleri gündemde, Hayes likiditeye odaklanıyor
Piyasadaki fiyat ve kaldıraç tartışmalarına, Bitcoin adreslerinin olası kuantum bilgisayar riskine ilişkin veriler de ekleniyor. Glassnode kurucu ortağı Rafael Schultze-Kraft, 8 Ekim’de yaklaşık 6,26 milyon BTC’nin, açık anahtarları blokzincirde görülebilen adreslerde tutulduğunu açıkladı. Dolaşımdaki arzın yüzde 31,2’sine karşılık gelen bu oran, 2021 başındaki yüzde 24,8 seviyesinden 6,4 puan yükseldi.
Açık anahtar, işlem imzasını doğrulamak için kullanılıyor; varlıkları taşıma yetkisi veren özel anahtardan farklı bir işlev görüyor. Mevcut şifreleme sistemlerinde açık anahtardan özel anahtara ulaşmak güç olsa da yeterince güçlü bir kuantum bilgisayarın bu işlemi gerçekleştirebilmesi, potansiyel riskin temelini oluşturuyor.
En büyük açıklık kaynağı, yaklaşık 4,33 milyon BTC ile adreslerin yeniden kullanılması. Bir işlem sırasında açık anahtarı görünür hâle gelen adres tekrar kullanıldığında, adreste kalan veya sonradan gelen varlıklar aynı anahtarla bağlantılı oluyor. Yaklaşık 1,94 milyon BTC ise açık anahtarların doğrudan görünür olduğu P2PK ve Taproot gibi işlem yapılarında tutuluyor.
Glassnode’un borsalarda bulunduğunu belirlediği Bitcoin’lerin yaklaşık 1,79 milyonunun açık anahtarları görünür durumda. Bu miktar, tespit edilen borsa varlıklarının yüzde 57’sini oluşturuyor. Oran, mayıs ayındaki yüzde 55 seviyesinden iki puan artmış bulunuyor.
Flop Labs CEO’su ve Maelstrom yatırım direktörü Arthur Hayes ise yapay zekânın şifreleme teknolojilerini tehdit edebileceğine ilişkin endişelere rağmen kripto para piyasasında yükseliş beklentisini koruyor. Hayes, 8 Ekim’de yaptığı değerlendirmede büyük yükseliş dönemlerinin kaygılar eşliğinde başlayabildiğini ve para arzındaki genişlemenin fiyatları yukarı taşıyacağını savundu.
2017’de Bitcoin’in blok boyutu tartışmalarını, 2020’de Covid-19’u, 2023’te ise FTX’in çöküşünün etkilerini ve merkez bankalarının faiz artışlarını örnek gösteren Hayes, bu yılki yapay zekâ kaynaklı şifreleme kaygılarını da aynı çerçevede değerlendirdi. Bu endişeleri korku, belirsizlik ve şüpheyi ifade eden “FUD” olarak nitelendiren Hayes’e göre sonraki yükselişin temel belirleyicisi, sisteme girecek likidite olacak.
USDT
AAPL