Altcoin kralı Ethereum 
$2,317.67‘un kurucu ortağı Vitalik Buterin ana katmanda (Layer 1 – L1) ölçeklenmeyi hızlandırırken, kişisel tam düğüm kullanımını da erişilebilir tutacak yeni bir yol haritası olarak EIP-4444’yi önerdi. EIP-4444, düğüm başına saklanan Blockchain geçmişini 36 günle sınırlayarak disk alanı baskısını kıracak. Dağınık geçmiş depolama veriyi katılımcılar arasında paylaştırarak “Blockchain sonsuza dek kalır” ilkesini güçlendirecek. Gas fiyatlarının depolama lehine yeniden dengelenmesi ve orta vadede “stateless” doğrulamaya geçiş işlem hacmini artırırken senkronizasyon maliyetini azaltacak. EIP-4444’nin en çarpıcı yeniliği ise yalnızca kritik veriyi tutan “kısmen stateless” düğümler. Bununla kullanıcılar hem yerel RPC hızına kavuşacak hem de tam gizlilikten ödün vermeyecek.
Ethereum Ana Katmanda Düğümleri Korumaya Yönelik Yol Haritası
EIP-4444’ün Ethereum ağına tam uygulanması düğümlerin Blockchain geçmişini yalnızca son 36 günle sınırlandırırken kalıcı veriyi eşit parçalar halinde topluluğa dağıtıyor. Erasure coding teknikleriyle güçlendirilen bu model merkezi hizmet sağlayıcılarına bel bağı olmadan verinin güvenle saklanmasını sağlıyor. Buterin’in önerdiği yeni gas politikası da depolama odaklı işlemleri pahalı, hesaplama odaklı işlemleri ucuz kılarak blok alanını daha verimli kullanmayı amaçlıyor.
Yeni bir sözleşme oluşturmak, boş saklama alanına veri yazmak ya da bakiyesi olmayan hesaba ilk kez kripto para göndermek bugünkünden belirgin biçimde daha yüksek ücretle karşılanacak. Böylece ağ gereksiz şişme yerine sürdürülebilir büyümeye yönlendirilecek.
Orta vadede gündeme alınan stateless doğrulama düğümlerin durum Merkle dallarını tutma ihtiyacını ortadan kaldırarak veri ayak izini kabaca yarıya indirecek. Düğümün doğrulayıcı kısmı ZK-EVM ispatları veya tanımsız durum delilleriyle blokları zahmetsizce inceleyebilecek. Doğruluk için harici sunucuya ihtiyaç kalmayacak. Böylece hem yeni katılımcıların ağa bağlanma eşiği düşecek hem de dayanıklı rekabetçi blok üretimi desteklenecek.
Kişisel Düğüm Kullanımını Kolaylaştıracak Yenilikler
“Kısmen stateless” düğümler Ethereum’da Blockchain’i tamamen doğrularken yalnızca kullanıcının seçtiği veri alt kümesini saklıyor. Örneğin bir içerik editörü tüm EOAs ve sık kullanılan ERC-20/721 sözleşmelerini tutmayı tercih edebilir. Ya da bir geliştirici iki yıl içinde erişilen adreslerle sınırlı hafif bir seti benimseyebilir. Seçim Blockchain içindeki bir yapılandırma sözleşmesine yazılacak ve düğüm yalnızca ham değerleri elde tutacak, Merkle dalları silinecek. Sonuçta kullanıcı sık sorguladığı veriyi anında, gizli ve sansürsüz şekilde çekebilecek.
Gizlilik farkı da net olacak. Günümüzde tek sunuculu PIR çözümleri hala pahalı. Büyük RPC sağlayıcıları zaten kimi ülkeleri engelliyor. Yerel düğüm ise IP ve sorgu desenini üçüncü tarafla paylaşmadan tam şeffaflık sunuyor. Ayrıca “kısmen stateless” model gas limiti 10-100 kat artsa bile masaüstü donanımın oyunda kalmasını sağlıyor. Böylece ağ ölçeklenirken bireysel egemenlikten taviz verilmiyor.
