İran saldırısı önceki çatışmalardan farklı olarak Hamaney’in ölmesiyle sonuçlandığından nereye evrileceğini kestirmemiz zor. Geçen yıl birkaç üst düzey ismin ölmesiyle masaya oturulmuştu. Ancak bu sefer onlarca yıldır İran’ın başında olan isim en üst seviye yöneticilerle birlikte öldürüldü. Bu sefer savaş 12 gün sürmeyebilir.
İran Son Durum
İran saldırının başından bugüne Birleşik Arap Emirlikleri’ne 186 füze ve 812 İHA fırlattı. Geçen yıl 12 gün boyunca İsrail’e ateşlediği toplam füze sayısı 550 ve İHA yaklaşık 1000 civarıydı. Tek başına BAE’ye sadece birkaç günde neredeyse 12 gün savaşındaki toplam mühimmat kadar kaynak harcaması durumun bu sefer farklı olabileceğini gösteriyor.
İran’daki savaş dördüncü gününe girerken şiddeti azalmıyor ve petrol piyasalarında uzun süredir görülmeyen bir dalgalanma var. Hürmüz boğazını kapatmanın ötesinde İranlı yetkililer dün petrol boru hatlarını sabote edeceklerini de duyurdu. Avrupa Birliği ülkelerinde doğalgaz maliyeti yüzde 30’dan fazla artarken enflasyonun küresel ölçekte yeniden hortlama riski büyüyor.
Dün ABD Dışişleri Bakanı Rubio bugün için Hürmüz boğazı önlemlerinin duyurulacağını açıkladı. Petrol fiyatını dengede tutmak enflasyonla mücadele ve ticaretin devamı için önemli. Bugünkü önlemler eğer askeri olursa İran daha sert yanıtlar verebilir.
Trump’ın sosyal medya hesabından yaptığı son paylaşım şöyle;
“Hava savunmaları, Hava Kuvvetleri, Donanma ve yönetimleri yok oldu. Konuşmak istiyorlar. Ben de “Çok geç!” dedim.”
Rejimi değiştirmek isteyen ABD kiminle görüşmeleri sürdürecek bu merak konusu. Ancak kesin olan şey İran’ın aldığı son büyük darbenin acısıyla bir süre iç siyaseti yatıştırmak için de olsa füze ateşlemeye devam etmesi gerekecek.
Kripto Paraları Dibe Çekecek Senaryo
Bitcoin 67 bin doların üzerinde ve ETH 1.960 dolarda, kripto paraların toplam piyasa değeri 2,31 trilyon dolarda oyalanıyor. Son 7 günlük performansa bakılırsa BTC, ETH, BNB gibi kripto paralar hiç de kötü durumda değil. SOL Coin geçen haftaya göre yüzde 10 artış yaşadı.
Kripto paraları baskılayan 2 önemli risk vardır.
- Yüksek Mahkeme gümrük tarifesi iptal kararı potansiyeli.
- Olası İran savaşı.
Bu ikisini korkusundan kripto para piyasaları devasa satışlar yaşadı. Fakat bugün geldiğimiz noktada artık 2 gelişme için de fiyatlanacak bir şey kalmadı. Bu haliyle İran ile birkaç hafta içinde anlaşma olur ve gümrük tarifelerinde restleşme görmezsek kripto paralar için Mart ayı yükselişe kapı aralayabilir.
Fakat fiyatlanmaya risklerin belirmesi kripto paraları yeniden aşağı çekebilir. Mesela neler?
- İran savaşının Suriye veya Irak gibi uzun yıllara yayılıp bölgeyi istikrarsızlığa sürükleme riskinin belirmesi.
- Hürmüz boğazının uzun süre kapatılması ve petrol boru hatlarını İran tarafından imhası. İran suyun altındaki internet kabloları dahil her şeyi hedef alabileceğini ima ediyor. Eğer söylediğini yaparsa petrol arzı önemli ölçüde daralır ve petrol 200 dolara yaklaşan komik fiyatlar görebilir.
- Petrol fiyatındaki artış kaynaklı tetiklenen enflasyon. AB enflasyon işini çözü ama İran olayı doğalgazı tek günde %30 yukarı çekti. Küresel enflasyonun artması Fed’in bu yıl hiç faiz indirimi yapmayacağı senaryoya bile kapı aralayabilir.
