Ve İşlemler Başladı! Merkez Bankası Onayıyla Kripto Paraya Sınırlı Yeşil Işık

Rus haber ajansı TASS’ın haberine göre Moskova Borsası, bugünden itibaren yalnızca nitelikli yatırımcılara yönelik yeni IBIT kodlu Bitcoin $82,774.21 Trust vadeli işlem sözleşmelerini işlemlere açtı. ABD doları bazında fiyatlanacak her lotun takası Rus rublesi cinsinden gerçekleştirilecek ve ilk etapta Eylül 2025 vadeli üç aylık bir vade sonu sunulacak. Hamle Rusya Merkez Bankası’nın geçen ay kripto para değerine endeksli türev ürünleri profesyonel yatırımcılara onaylamasının hemen ardından geldi. Düzenleyici yine de kripto paralara doğrudan yatırım konusunda temkinli kalınması çağrısını sürdürüyor.

İşlemler Yalnızca Nitelikli Yatırımcıya Açık

Moskova Borsası, bireysel yatırımcılar için IBIT sözleşmelerine erişim izni vermezken, profesyonel yatırımcılara “dolar bazlı fiyat, ruble bazlı takas” şeklinde hibrit erişim imkanısunuyor. Böylece katılımcılar döviz kuruna maruz kalmadan uluslararası referans fiyat üzerinden pozisyon açabiliyor.

Piyasaya giriş barajı niteliğindeki “nitelikli yatırımcı” statüsü sermaye büyüklüğü ve deneyim koşullarını karşılayan kurumsal portföyleri ve varlıklı bireyleri kapsıyor. Yetkililer bu kapsamdaki dar segmentin bile türev enstrümanlara talepte “yüksek momentum” yaratacağı görüşünde.

Düzenleme tarafında Rusya Merkez Bankası Mayıs’ta yayımladığı tebliğle kripto para temelli getiri sunan menkul kıymet ve türevlerin nitelikli yatırımcılara arzına yeşil ışık yaksa da finansal kuruluşların doğrudan kripto para alımını yasaklı tutuyor. Borsa kaynakları bu sınırlamanın vadeli işlemlere yönelik ilgiyi artırdığını, aynı zamanda üst seviye risk yönetimi mekanizmalarının devreye alındığını belirtiyor. Bu noktada IBIT sözleşmelerinin de temerrüt riskini azaltmak amacıyla nakit uzlaşmalı olarak kurgulandığını belirtelim.

IBIT Sözleşme’nin Detayları

IBIT sözleşmeleri parti başına ABD doları üzerinden kotasyon alsa da nihai kar/zarar Rus rublesiyle sonlandırılıyor. Böylece ABD doları-Rus rublesi paritesindeki oynaklık kaldıraç etkisi yaratmıyor. Sözleşmeler için ilk vade sonu Eylül ayında olacak. Ardından standart takvimle yeni çeyreklik vade sonlu sözleşmeler eklenecek. Likiditeyi teşvik etmek için komisyon indirimleri, piyasa yapıcı primleri ve kademeli teminat oranları da devreye girecek.

IBIT sözleşmelerinin nitelikli yatırımcıların erişimine açılmasına paralel olarak SPB Borsası kripto para endeksine dayalı nakit uzlaşılı vadeli işlemler platformunu test ediyor. Sberbank ise kripto paraya doğrudan sahiplik gerektirmeyen türev ürün paketi hazırlıyor. Uzmanlar birden fazla oyuncunun sahaya inmesinin hem fiyat keşfini hızlandıracağını hem de Moskova’yı bölgedeki kripto para türevleri merkezi haline getirebileceğini savunuyor. Yine de düzenleyicinin sıkı gözetimi nedeniyle geniş tabanlı bireysel yatırımcı erişimin kısa vadede olası görünmediği ifade ediliyor.