Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı (MSS), yabancı bir şirketin kripto para karşılığında kullanıcıların iris verilerini toplamasını “ulusal güvenlik tehdidi” olarak nitelendirdi. Çarşamba günü (6 Ağustos 2025) resmi WeChat hesabında yapılan duyuruda projenin küresel ölçekte sistematik biçimde yürütüldüğü ve verilerin yurt dışına aktarılmasının hem bireysel gizliliği hem de ülke güvenliğini zayıflattığı uyarısı yapıldı. Bakanlık, belgelenmiş vakalara dayanarak kullanıcıların biyometrik bilgilerinin izinsiz şekilde kayda alındığını belirtti.
MSS Proje İsmi Vermeden Uyardı
Duyuruda açıkça isim verilmeden aktarılan proje, geçmişte Worldcoin olarak anılan, bugün ise World adıyla bilinen girişime benzetildi. MSS, şirketin kripto para ödülü vaadiyle kullanıcıların iris görüntülerini topladığını ve bu verilerin yüksek çözünürlüklü taramalar yoluyla kayda geçirildiğini vurguladı. İran’dan Brezilya’ya kadar birçok ülkede gerçekleştirilen taramalar merkeziyetsiz platformlar yerine doğrudan “Proof of Personhood” (insan doğrulama) hizmetine entegre ediliyor.
Endonezya, Mayıs ayında izin belirsizlikleri gerekçesiyle World hizmetlerini askıya almıştı. Tools for Humanity’nin yerel düzenleyici kurumlarla lisans şartlarını netleştirme çalışmaları halen sürüyor. Geçtiğimiz ay Shenzhen finans denetimi otoriteleri de sahte kripto para yatırım vadeden platformlara karşı uyarmış, benzer veri toplama yöntemlerine dikkat çekmişti.
Ulusal ve Bireysel Güvenlik Risklerinin Ayrıntılı Analizi
İris verisi her bireye özgü yapısıyla en güvenilir biyometrik tanımlama yöntemlerinden biri. Ancak bu verilere yetkisiz erişim siber saldırılar, izleme faaliyetleri ve kimlik hırsızlığı riskini önemli ölçüde artırıyor. Biyometrik verilerin el değiştirmesi durumunda kullanıcılar geri döndürülemez bilgi sızıntılarıyla karşılaşabilir.
Ulusal düzeydeyse veri havuzlarının yabancı aktörlerin eline geçmesi kritik altyapıların gözetlenmesi ve stratejik kararların riske girmesi anlamına gelir. MSS, biyometrik veri toplama süreçlerini düzenleyen yasaları sıkılaştıracağını ve benzer uygulamaları kapsayan yeni denetim mekanizmaları oluşturacağını da ekledi.
