Kripto para dünyasının en ünlü isimlerinden Vitalik Buterin geçtiğimiz yıl yaptığı uyarıda haklı çıkmıştı. Şimdi de farklı bir konuya odaklanıyor. 2022 yılında köprülerle ilgili risklere değindiğinde bunu sizlere son dakika olarak duyurmuştuk. Ardından 6 ay içinde yaşanan köprü hackleri 1 milyar doların üzerinde kayıpla sonuçlandı.
Riskli Altcoinler
2022 başındaki köprü istismarı ihtimalinden bahsederken bu yönüyle ön plana çıkan projelerin token fiyatının da ciddi kayıplar yaşayabileceğini söylemiştik. Nitekim Ronin ve diğer örneklerde bunu gördük. Son uyarı ise DAO’lar hakkında ve gelecekte Vitalik haklı çıkarsa DAO tokenlerin (özellikle stake protokolleri) de benzer bir kader yaşadığını görebiliriz.
Ethereum Likit Stake Protokolleri
Ethereum’un kurucu ortağı Buterin son blog gönderisinde DAO’ların likidite stake havuzları üzerindeki kontrol gücüne odaklandı. Burada likidite stake havuzlarındaki düğüm operatörlerinin seçimi üzerinde DAO’ların tekel oluşturmasının risklerinden bahsediyor.
“DAO yaklaşımıyla, bu tür tek bir stake token’ı hakim olursa bu, tüm Ethereum doğrulayıcılarının çok büyük bir bölümünü kontrol eden tek ve potansiyel olarak saldırıya açık bir yönetişim aygıtına yol açar. Lido gibi protokollerin hakkını vermek gerekirse, buna karşı önlemler almışlardır, ancak tek bir savunma katmanı yeterli olmayabilir.”
Ufak bir parantez 32 ETH varlığı olmayanlar Ethereum PoS ağında doğrulayıcı olup stake gelirinden yararlanabilmek için Lido gibi likit stake platformundan yararlanıyorlar. Eğer gelecekte Lido doğrulayıcı yüzdesinin büyük bölümünü protokol olarak tek başına kontrol ederse bu ciddi bir risktir diyor.
Rocket Pool bu noktada daha avantajlı gibi görünüyor çünkü 8 Ether yatırarak bir düğüm operatörü olma fırsatınız var. Ancak bu da farklı bir riski beraberinde getiriyor.
“Rocket Pool yaklaşımı, saldırganların ağa %51 saldırısı yaparken maliyeti (maliyetin çoğunu) kullanıcılara yıkma riskini barındırıyor.”
Buterin tarafından sunulan tek çözüm şimdilik likit stake sağlayıcıların çeşitlendirilmesidir. Ethereum özelinde Lido oldukça büyüdü ve Vitalik son gönderisinde alternatifleri destekleyeceğini ima ediyor. Böylece olası DAO riskleri farklı likit stake sağlayıcılar nedeniyle küçülmüş olacaktır. Çünkü herhangi bir sağlayıcının aşırı büyük olma ve sistemik bir risk oluşturma olasılığı bugün azımsanacak gibi değil.
Yine de bu bile uzun vadede iyi bir çözüm değil. Buterin de bunun kalıcı bir çözüm olmadığının farkında. Zor daha olsa riski azaltacak yeni denge için farklı stake protokollerinin, tokenlerinin hayatımıza girdiğini görebiliriz. LDO ve RPL Coin özelinde yatırımcılar iyi kazançlar elde ettiler ve erken dönemde alternatifleri keşfedenler de benzer kazançlar görebilir.
